Ga naar de inhoud
Kinderopvang - Wijzer

Wegwijs in de kinderopvang

Kinderopvang - Wijzer

Wegwijs in de kinderopvang

  • Start
  • Ouders
    • Welke soorten kinderopvang zijn er?
    • Wanneer beginnen met zoeken naar kinderopvang?
    • Waar let ik op bij het kiezen van kinderopvang?
    • Openingstijden en dagen in de kinderopvang
    • Kinderopvang vergelijken: waar let je op?
    • Wiki-kinderopvang
    • Zoek op opvangvormen
      • Kinderdagverblijf
      • VE peuteropvang
      • Buitenschoolse opvang
    • Zwangerschap en geboorte: geld en verlof in 2026
    • Zwangerschapskalender
  • Kinderopvangkaart
    • Zoek in de buurt
    • Kaart basisscholen
    • Kaart locatiegrootte
    • Kaart organisaties
    • Kaart kansenindex
    • Register Buitenlandse Kinderopvang
  • Gastouderopvang
    • Gastouderbureaus (gemeente)
    • Kaart gastouderbureaus (naam)
    • Kaart gastouderopvang
  • Kosten en toeslag
    • Kinderopvangtoeslag
    • Tabel kinderopvangtoeslag
    • Maximum uurtarieven
    • SMI kinderopvang
    • Voorschoolse educatie (VE)
    • Studeren & kinderopvangtoeslag
    • Bijna gratis kinderopvang
    • Netto kosten kinderopvang
  • Sector en cijfers
    • Dashboards
      • Dashboard gemeente
      • Dashboard plaats
      • Dashboard postcode
      • Dashboard organisaties
      • Dashboard sociaal-economisch
      • Dashboard GGD-regio
      • Dashboard schoolbesturen
      • Dashboard basisscholen
      • Stand van zaken KDV
      • Stand van zaken BSO
      • Stand van zaken GO(B)
      • Kwartaalmonitor kinderopvang
      • BSO-prognose per gemeente
    • Kaarten sector
      • Kaart capaciteit
      • Kaart GGD-regio
      • Kaart marktaandeel
      • Kaart rechtsvormen
      • Kaart rechtsvorm per postcode
    • Top 100 kinderopvang
      • Actuele Top 100
    • Maandoverzichten
      • Mutaties kinderopvanglocaties
  • Nieuws en dossiers
  • Start
  • Ouders
    • Welke soorten kinderopvang zijn er?
    • Wanneer beginnen met zoeken naar kinderopvang?
    • Waar let ik op bij het kiezen van kinderopvang?
    • Openingstijden en dagen in de kinderopvang
    • Kinderopvang vergelijken: waar let je op?
    • Wiki-kinderopvang
    • Zoek op opvangvormen
      • Kinderdagverblijf
      • VE peuteropvang
      • Buitenschoolse opvang
    • Zwangerschap en geboorte: geld en verlof in 2026
    • Zwangerschapskalender
  • Kinderopvangkaart
    • Zoek in de buurt
    • Kaart basisscholen
    • Kaart locatiegrootte
    • Kaart organisaties
    • Kaart kansenindex
    • Register Buitenlandse Kinderopvang
  • Gastouderopvang
    • Gastouderbureaus (gemeente)
    • Kaart gastouderbureaus (naam)
    • Kaart gastouderopvang
  • Kosten en toeslag
    • Kinderopvangtoeslag
    • Tabel kinderopvangtoeslag
    • Maximum uurtarieven
    • SMI kinderopvang
    • Voorschoolse educatie (VE)
    • Studeren & kinderopvangtoeslag
    • Bijna gratis kinderopvang
    • Netto kosten kinderopvang
  • Sector en cijfers
    • Dashboards
      • Dashboard gemeente
      • Dashboard plaats
      • Dashboard postcode
      • Dashboard organisaties
      • Dashboard sociaal-economisch
      • Dashboard GGD-regio
      • Dashboard schoolbesturen
      • Dashboard basisscholen
      • Stand van zaken KDV
      • Stand van zaken BSO
      • Stand van zaken GO(B)
      • Kwartaalmonitor kinderopvang
      • BSO-prognose per gemeente
    • Kaarten sector
      • Kaart capaciteit
      • Kaart GGD-regio
      • Kaart marktaandeel
      • Kaart rechtsvormen
      • Kaart rechtsvorm per postcode
    • Top 100 kinderopvang
      • Actuele Top 100
    • Maandoverzichten
      • Mutaties kinderopvanglocaties
  • Nieuws en dossiers
Sluiten

Zoeken

Kinderopvang - Wijzer

Wegwijs in de kinderopvang

Kinderopvang - Wijzer

Wegwijs in de kinderopvang

  • Start
  • Ouders
    • Welke soorten kinderopvang zijn er?
    • Wanneer beginnen met zoeken naar kinderopvang?
    • Waar let ik op bij het kiezen van kinderopvang?
    • Openingstijden en dagen in de kinderopvang
    • Kinderopvang vergelijken: waar let je op?
    • Wiki-kinderopvang
    • Zoek op opvangvormen
      • Kinderdagverblijf
      • VE peuteropvang
      • Buitenschoolse opvang
    • Zwangerschap en geboorte: geld en verlof in 2026
    • Zwangerschapskalender
  • Kinderopvangkaart
    • Zoek in de buurt
    • Kaart basisscholen
    • Kaart locatiegrootte
    • Kaart organisaties
    • Kaart kansenindex
    • Register Buitenlandse Kinderopvang
  • Gastouderopvang
    • Gastouderbureaus (gemeente)
    • Kaart gastouderbureaus (naam)
    • Kaart gastouderopvang
  • Kosten en toeslag
    • Kinderopvangtoeslag
    • Tabel kinderopvangtoeslag
    • Maximum uurtarieven
    • SMI kinderopvang
    • Voorschoolse educatie (VE)
    • Studeren & kinderopvangtoeslag
    • Bijna gratis kinderopvang
    • Netto kosten kinderopvang
  • Sector en cijfers
    • Dashboards
      • Dashboard gemeente
      • Dashboard plaats
      • Dashboard postcode
      • Dashboard organisaties
      • Dashboard sociaal-economisch
      • Dashboard GGD-regio
      • Dashboard schoolbesturen
      • Dashboard basisscholen
      • Stand van zaken KDV
      • Stand van zaken BSO
      • Stand van zaken GO(B)
      • Kwartaalmonitor kinderopvang
      • BSO-prognose per gemeente
    • Kaarten sector
      • Kaart capaciteit
      • Kaart GGD-regio
      • Kaart marktaandeel
      • Kaart rechtsvormen
      • Kaart rechtsvorm per postcode
    • Top 100 kinderopvang
      • Actuele Top 100
    • Maandoverzichten
      • Mutaties kinderopvanglocaties
  • Nieuws en dossiers
  • Start
  • Ouders
    • Welke soorten kinderopvang zijn er?
    • Wanneer beginnen met zoeken naar kinderopvang?
    • Waar let ik op bij het kiezen van kinderopvang?
    • Openingstijden en dagen in de kinderopvang
    • Kinderopvang vergelijken: waar let je op?
    • Wiki-kinderopvang
    • Zoek op opvangvormen
      • Kinderdagverblijf
      • VE peuteropvang
      • Buitenschoolse opvang
    • Zwangerschap en geboorte: geld en verlof in 2026
    • Zwangerschapskalender
  • Kinderopvangkaart
    • Zoek in de buurt
    • Kaart basisscholen
    • Kaart locatiegrootte
    • Kaart organisaties
    • Kaart kansenindex
    • Register Buitenlandse Kinderopvang
  • Gastouderopvang
    • Gastouderbureaus (gemeente)
    • Kaart gastouderbureaus (naam)
    • Kaart gastouderopvang
  • Kosten en toeslag
    • Kinderopvangtoeslag
    • Tabel kinderopvangtoeslag
    • Maximum uurtarieven
    • SMI kinderopvang
    • Voorschoolse educatie (VE)
    • Studeren & kinderopvangtoeslag
    • Bijna gratis kinderopvang
    • Netto kosten kinderopvang
  • Sector en cijfers
    • Dashboards
      • Dashboard gemeente
      • Dashboard plaats
      • Dashboard postcode
      • Dashboard organisaties
      • Dashboard sociaal-economisch
      • Dashboard GGD-regio
      • Dashboard schoolbesturen
      • Dashboard basisscholen
      • Stand van zaken KDV
      • Stand van zaken BSO
      • Stand van zaken GO(B)
      • Kwartaalmonitor kinderopvang
      • BSO-prognose per gemeente
    • Kaarten sector
      • Kaart capaciteit
      • Kaart GGD-regio
      • Kaart marktaandeel
      • Kaart rechtsvormen
      • Kaart rechtsvorm per postcode
    • Top 100 kinderopvang
      • Actuele Top 100
    • Maandoverzichten
      • Mutaties kinderopvanglocaties
  • Nieuws en dossiers
Sluiten

Zoeken

Home/Actueel en info/121 Kamervragen over WFK en DAEB: fundamentele onzekerheid over kosten, kwaliteit en uitvoerbaarheid
tarieven
Actueel en infoDossier : toekomstig kinderopvangstelselNieuws voor ouders

121 Kamervragen over WFK en DAEB: fundamentele onzekerheid over kosten, kwaliteit en uitvoerbaarheid

30 oktober 2026 34 Min lezen

De Tweede Kamer heeft een omvangrijke lijst met vragen ingediend over het nieuwe financieringsstelsel voor de kinderopvang. De nummering loopt tot en met vraag 121. De vragen gaan inmiddels allang niet meer alleen over de vergoeding die ouders straks ontvangen. DAEB, rendement, investeringen, administratieve lasten, personeelstekorten, opvangcapaciteit, betaalbaarheid, financierbaarheid en zelfs de vraag of de gevolgen van het totale wetsvoorstel eigenlijk wel integraal zijn onderzocht, komen uitgebreid aan bod.

Veel van die vragen komen niet uit de lucht vallen. Verschillende onderwerpen zijn de afgelopen maanden en zelfs het afgelopen jaar al uitgebreid aan de orde gekomen op Kinderopvang-Wijzer. Zo schreven we eerder over het oordeel van het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR), dat de onderbouwing onvoldoende vond voor goed afgewogen besluitvorming, over de keuze voor de DAEB terwijl belangrijke impactanalyses nog niet waren afgerond en over de vraag of bij deze omvangrijke stelselwijziging de politieke route niet te vaak voorloopt op de noodzakelijke onderbouwing.

Zie bijvoorbeeld:

  • Conclusie ATR over Wet Financiering Kinderopvang: ondermaats / niet indienen;
  • ATR: Wetsvoorstel gratis kinderopvang mist cruciale onderbouwing;
  • DAEB in de kinderopvang: politieke keuze eerst, onderbouwing later?;
  • WFK bij Raad van State: miljarden voor hogere inkomens, grote vragen over goed bestuur.

De nieuwe Kamervragen maken duidelijk dat veel van deze onderwerpen nog steeds actueel zijn. Sterker nog: een aanzienlijk deel van de vragen gaat precies over de informatie waarvan eerder al werd vastgesteld dat die ontbrak of nog moest worden onderzocht.

Een opvallende vraag over 95,6% en de kwaliteit van kinderopvang

Al vroeg in de vragenlijst staat deze vraag:

“Ten aanzien van het terugbrengen van het subsidie percentage van 96% naar 95,6%: zijn er andere mogelijkheden om deze 60 miljoen te dekken zonder op de kwaliteit van de kinderopvang in te boeten?”

Die formulering is opvallend. Want als de Wet financiering kinderopvang ergens in eerste instantie niet over gaat, dan is het wel over een directe investering in de pedagogische kwaliteit van de kinderopvang.

De WFK verandert vooral de manier waarop de kinderopvang wordt gefinancierd. De kinderopvangtoeslag aan ouders verdwijnt en daarvoor komt een grotendeels rechtstreeks door de overheid betaalde vergoeding aan kinderopvangorganisaties en gastouderbureaus in de plaats.

De miljarden die extra beschikbaar worden gesteld, zijn daarmee niet automatisch miljarden die worden geïnvesteerd in pedagogisch professionals, kleinere groepen, betere gebouwen, opleidingen, extra begeleiding of andere kwaliteitsverbeteringen. Het grootste deel van het extra geld is bedoeld om een groter gedeelte van de bestaande kinderopvangrekening voor rekening van de overheid te laten komen.

Het verschil tussen 96% en 95,6% verandert dan ook in eerste instantie de verdeling van de rekening tussen overheid en ouders. Een vergoeding van 95,6% maakt een pedagogisch professional niet minder gekwalificeerd en verandert de beroepskracht-kindratio niet.

De echte kwaliteitsvraag zit ergens anders: wat doen de WFK en vooral de DAEB uiteindelijk met de organisaties die de kinderopvang moeten aanbieden?

De werkelijke kwaliteitsrisico’s zitten mogelijk juist in WFK en DAEB

De invoering van de WFK en de voorgenomen DAEB kunnen namelijk wél indirect gevolgen hebben voor kwaliteit, continuïteit en diversiteit. Bijvoorbeeld wanneer:

  • organisaties structureel meer administratie en verantwoording moeten uitvoeren;
  • investeringsruimte verandert;
  • banken financiering anders gaan beoordelen;
  • een rendementsbegrenzing gevolgen krijgt voor investeringsbeslissingen;
  • kleine organisaties relatief meer last hebben van nieuwe vaste administratieve verplichtingen;
  • consolidatie en schaalvergroting worden gestimuleerd;
  • extra uitvoeringskosten uiteindelijk in de uurprijs terechtkomen;
  • of de vraag naar kinderopvang veel sneller groeit dan het aantal beschikbare medewerkers en opvangplaatsen.

Dat deze risico’s niet alleen theoretisch zijn, blijkt ook uit de Kamervragen zelf. Vraag 82 vraagt bijvoorbeeld expliciet wat de DAEB kan betekenen voor de huidige kwaliteit van de Nederlandse kinderopvang, welke prikkels een rendementsbegrenzing veroorzaakt en hoe voldoende ruimte voor investeringen in kwaliteit en innovatie behouden blijft.

Daarmee formuleert de vragenlijst later eigenlijk een veel relevantere kwaliteitsvraag dan de eerdere koppeling tussen 95,6% en kwaliteit.

Ook Kinderopvang-Wijzer wees eerder op deze mogelijke wisselwerking. In Woo-stukken overheid: nieuwe financiering kinderopvang legt meer risico bij houders – dreigt de sector een steeds grotere ‘eenheidsworst’ te worden? beschreven we hoe in interne stukken van het ministerie zelf rekening werd gehouden met administratieve lasten, financiële risico’s en mogelijke gevolgen voor de diversiteit van de sector.

Ook de signalen dat kleinere ondernemers hun positie opnieuw beoordelen kwamen eerder aan de orde in WFK en DAEB zijn er nog niet, maar kleinere kinderopvangondernemers lijken nu al af te haken.

Het is dus allerminst vanzelfsprekend dat de kwaliteitsdiscussie moet worden gekoppeld aan die 0,4 procentpunt minder subsidie aan ouders. De veel fundamentelere vraag is wat het totale nieuwe stelsel doet met investeringsruimte, bedrijfsvoering, diversiteit, personeel en beschikbaarheid.

Raad van State: meer subsidie betekent niet automatisch betere toegankelijkheid

Daar komt een recente waarschuwing van de Raad van State bij.

In oktober 2026 adviseerde de Raad over de volgende verhoging van de kinderopvangtoeslag. Dat advies gaat niet over de volledige WFK, maar over de verhoging van de toeslagpercentages voor 2027. Toch is de redenering zeer relevant voor de veel grotere hervorming die vanaf 2029 wordt voorzien.

De Raad waarschuwt namelijk dat een hogere vergoeding voor midden- en hogere inkomens de vraag naar kinderopvang kan vergroten, terwijl het aanbod niet automatisch even snel groeit. Bij personeelstekorten en schaarste kan daardoor juist de toegankelijkheid voor huishoudens met lagere inkomens onder druk komen te staan.

Lees hierover onze analyse Raad van State waarschuwt: hogere kinderopvangtoeslag kan lagere inkomens benadelen.

De Raad wees er bovendien op dat wel naar monitoring van de kinderopvangmarkt werd verwezen, maar dat onvoldoende duidelijk werd gemaakt wat daaruit bleek en hoe lagere inkomens zouden worden beschermd wanneer de toegankelijkheid verslechtert.

Dat raakt rechtstreeks aan verschillende nieuwe Kamervragen over vraagontwikkeling, personeel, opvangcapaciteit en de positie van lagere inkomens.

96% of 95,6% zegt bovendien niet wat een ouder werkelijk betaalt

De discussie over het subsidiepercentage kan gemakkelijk de indruk wekken dat ouders bij 96% vergoeding nog maar 4% van hun kinderopvangrekening betalen. Dat klopt alleen wanneer het werkelijke uurtarief niet hoger is dan de maximumuurprijs waarover de overheid de vergoeding berekent.

Rekent een kinderopvangorganisatie bijvoorbeeld meer dan de maximumuurprijs, dan betaalt de ouder het volledige verschil zelf. Juist voor huishoudens met lagere inkomens kan dat verschil relatief zwaar wegen.

Ook dit sluit aan bij het advies van de Raad van State en bij onze eerdere analyse Raad van State kritisch op hogere kinderopvangtoeslag: hoe verantwoord is dan de WFK?.

Opvallend: de Kamer stelt nu vragen waar ATR eerder al voor waarschuwde

Een van de meest opvallende aspecten van de vragenlijst is hoeveel vragen rechtstreeks aansluiten op eerdere kritiek van het Adviescollege toetsing regeldruk.

ATR adviseerde eind 2025 om het wetsvoorstel in de toenmalige vorm niet in te dienen. Het college vond de onderbouwing onvoldoende om goed afgewogen besluitvorming mogelijk te maken. Onder meer de verwachte groei van de vraag, de vraag of de sector voldoende capaciteit kon leveren, de gevolgen van de DAEB en verschillende regeldrukeffecten waren nog onvoldoende duidelijk.

Daarover schreven we destijds in Conclusie ATR over Wet Financiering Kinderopvang: ondermaats / niet indienen.

In een aanvullende zienswijze over een aangepaste versie van het voorstel bleef ATR kritisch. Ook toen ontbraken volgens het college nog belangrijke onderdelen voor een goede beoordeling. Zie ATR: Wetsvoorstel gratis kinderopvang mist cruciale onderbouwing.

Leg daar de huidige Kamervragen naast en de overlap is opvallend.

De Kamer vraagt nu onder andere:

  • hoeveel extra opvangplaatsen nodig zijn;
  • hoeveel extra pedagogisch professionals nodig zijn;
  • welke gevolgen DAEB heeft voor investeringen;
  • wat de administratieve lasten worden;
  • welke gegevens organisaties moeten aanleveren;
  • wat de gevolgen zijn voor kleine en grote organisaties;
  • wat het effect is op diversiteit en concentratie;
  • en of het gehele stelsel ooit integraal op zijn effecten is doorgerekend.

Het zijn voor een belangrijk deel dezelfde onderwerpen waarvan eerder al werd aangegeven dat een betere onderbouwing noodzakelijk was.

Besluitvorming terwijl fundamenteel onderzoek nog loopt

Dat brengt ons bij een onderwerp waar Kinderopvang-Wijzer al vaker aandacht voor vroeg: de volgorde van onderzoek en besluitvorming.

Een politiek besluit hoeft uiteraard niet te wachten totdat iedere onzekerheid volledig is verdwenen. Dat is bij complexe wetgeving vrijwel onmogelijk. Maar er is wel een belangrijk verschil tussen onzekerheden aan de randen van een voorstel en onderzoek naar onderdelen die rechtstreeks raken aan de kern van het toekomstige stelsel.

Bij de WFK gaat het bijvoorbeeld om de vraag wat een DAEB doet met:

  • investeringen;
  • financierbaarheid;
  • rendement;
  • opvangcapaciteit;
  • administratieve lasten;
  • continuïteit;
  • en de diversiteit van de sector.

Juist naar deze onderwerpen voert EY-Parthenon nog een investerings- en impactanalyse uit.

In september 2026 lag het wetsvoorstel ondertussen al bij de Raad van State. Wij wezen daar eerder op in WFK bij Raad van State: miljarden voor hogere inkomens, grote vragen over goed bestuur.

In dat artikel werd juist de vraag gesteld of je een stelselwijziging van deze omvang voldoende zorgvuldig kunt beoordelen wanneer essentiële analyses pas tijdens een gevorderde fase van het wetgevingstraject beschikbaar komen.

De Tweede Kamer stelt die vraag nu feitelijk zelf.

Vraag 15 wil de volledige onderzoeksopdracht van EY-Parthenon zien. Vragen 16 en 18 vragen of daadwerkelijk een scenario zonder DAEB wordt onderzocht. Vragen 72 tot en met 75 gaan over de representativiteit en empirische basis van de rendementsscenario’s. Vragen 84 tot en met 89 gaan uitgebreid in op de methodologie en databronnen van de impactanalyse.

En vervolgens komt vraag 93:

“Als een integrale effectanalyse niet heeft plaatsgevonden, kunt u toelichten waarom deze niet noodzakelijk wordt geacht bij een stelselwijziging van deze omvang?”

Dat is bijna precies de kern van de eerdere kritiek: hoe kun je verantwoord besluiten wanneer je de cumulatieve effecten van alle grote veranderingen nog niet integraal in beeld hebt?

‘Politieke keuze eerst, onderbouwing later?’ komt opnieuw terug

In juli 2026 publiceerden we het artikel DAEB in de kinderopvang: politieke keuze eerst, onderbouwing later?. Daarin stond centraal dat uit openbaar gemaakte stukken het beeld naar voren kwam dat de DAEB-route al een belangrijke plaats in het beleid had gekregen terwijl verschillende gevolgen en alternatieven nog moesten worden onderzocht.

De nieuwe vragenlijst bevat precies dezelfde discussie.

Vraag 27 vraagt welke door sectorpartijen aangedragen alternatieven afzonderlijk zijn onderzocht. Vraag 29 vraagt of een financieringsmodel zonder DAEB ooit aan de Europese Commissie is voorgelegd. Vraag 61 vraagt welk deel van de DAEB voortvloeit uit Europees staatssteunrecht en welk deel een nationale beleidskeuze is.

Vraag 62 vraagt vervolgens om een concrete en toetsbare onderbouwing van de noodzakelijkheid, geschiktheid en proportionaliteit van de gekozen DAEB-constructie.

Dat zijn geen technische detailvragen meer. Ze gaan rechtstreeks over de vraag waarom Nederland deze route kiest en of minder belastende alternatieven werkelijk gelijkwaardig zijn onderzocht.

Wat is er eigenlijk met Brussel besproken?

Ook de contacten met de Europese Commissie zijn opnieuw onderwerp van vragen. Vraag 14 vraagt op welke data met de Europese Commissie over de DAEB is gesproken, met welke onderdelen van de Commissie en welke conclusies daaruit zijn getrokken.

Vraag 29 vraagt expliciet of een model zonder DAEB aan Brussel is voorgelegd.

Ook daarover publiceerden we onlangs: Heeft het ministerie iets te verbergen over de DAEB en de contacten met Brussel?.

Uit Woo-stukken blijkt dat er informeel contact met de Europese Commissie is geweest. Een informeel gesprek is echter niet hetzelfde als een formele beoordeling of goedkeuring van de gekozen constructie.

Daarom zijn de nieuwe Kamervragen relevant: welke alternatieven zijn besproken, wat heeft de Commissie daadwerkelijk gezegd en in hoeverre vormt dat een juridische onderbouwing voor de Nederlandse keuze?

Een DAEB omdat directe financiering staatssteunrisico creëert?

Vraag 65 raakt nog een fundamenteel punt. Onder het huidige stelsel wordt kinderopvangtoeslag aan de ouder toegekend. In het toekomstige stelsel wil de overheid grote bedragen rechtstreeks aan kinderopvangorganisaties betalen. Juist die rechtstreekse financiële relatie roept het staatssteunvraagstuk op waarvoor vervolgens de DAEB als oplossing wordt gekozen.

De Kamer vraagt daarom feitelijk: als dat staatssteunrisico vooral voortkomt uit de gekozen directe financiering, bestaat dat probleem onder de huidige financiering via ouders dan niet?

Daarmee ontstaat een interessante beleidsketen:

  1. er wordt gekozen voor directe financiering;
  2. daardoor ontstaat een mogelijk staatssteunrisico;
  3. om dat risico te beheersen wordt de hele sector als DAEB aangewezen;
  4. die DAEB zorgt vervolgens voor nieuwe regels rond compensatie, rendement, administratie en toezicht.

Juist daarom is het essentieel dat niet alleen de gekozen oplossing wordt onderzocht, maar ook de alternatieven.

Wat is eigenlijk een redelijke winst?

Een groot aantal Kamervragen gaat over rendement en een ‘redelijke winst’. Dat onderwerp speelde al bij de eerste uitleg van het ministerie over de DAEB. In januari 2026 concludeerden we in Wetsvoorstel financiering kinderopvang: vragen en antwoorden over de DAEB dat nog veel praktische uitwerking ontbrak.

Het ministerie stelde dat investeringen mogelijk zouden blijven en dat gezonde bedrijfsvoering mogelijk moest zijn. Maar wat een redelijk rendement precies is en wat de gevolgen worden voor financierbaarheid, was toen nog niet duidelijk.

De nieuwe vragenlijst laat zien dat dit eind oktober 2026 nog steeds een belangrijk onderwerp is.

Zo vraagt de Kamer:

  • welke rendementen momenteel worden onderzocht;
  • wat financieel precies wordt verstaan onder gezond ondernemerschap;
  • hoeveel ruimte er blijft voor vermogensvorming;
  • hoe financieringslasten worden behandeld;
  • of dividend mogelijk blijft;
  • hoe verkoop of bedrijfsoverdracht wordt behandeld;
  • en welke gevolgen dit alles heeft voor investeringen.

Dat is belangrijk omdat kinderopvangorganisaties vaak jarenlang verplichtingen aangaan voor vastgoed, verbouwingen, inrichting, digitalisering en nieuwe locaties.

Banken krijgen nu zelfs een eigen Kamervraag

Vraag 113 is in dat verband opvallend specifiek:

“Hoe reageren banken op de overgang naar het beoogde nieuwe kinderopvangstelsel en de introductie van een DAEB? Zijn er signalen dat banken bij het nieuwe systeem kritischer worden bij het verstrekken van leningen, zoals langjarige zakelijke vastgoedleningen?”

Daarmee wordt een risico concreet gemaakt dat in eerdere discussies vaak abstract bleef.

Als een bank minder zekerheid heeft over toekomstige rendementen, kasstromen, verkoopbaarheid of regelgeving, kan dat gevolgen hebben voor financieringsvoorwaarden. Minder financieringsruimte kan vervolgens gevolgen krijgen voor uitbreiding van de opvangcapaciteit.

Dat raakt direct aan een andere doelstelling van het kabinet: er moet juist méér capaciteit beschikbaar komen om de verwachte extra vraag te kunnen opvangen.

Kleinere aanbieders en de vrees voor verdere concentratie

De vragen 76 tot en met 79 gaan zeer uitgebreid in op verschillen tussen typen organisaties. De Kamer wil weten of lasten worden uitgesplitst naar:

  • omvang;
  • rechtsvorm;
  • concernstructuur;
  • exploitatiemodel;
  • en investeringsbehoefte.

Ook wordt expliciet gevraagd of nieuwe verplichtingen schaalvoordelen creëren, kleinere aanbieders verzwakken en verdere concentratie of consolidatie in de sector kunnen bevorderen.

Dat sluit bijna één-op-één aan bij ons eerdere artikel Woo-stukken overheid: nieuwe financiering kinderopvang legt meer risico bij houders – dreigt de sector een steeds grotere ‘eenheidsworst’ te worden?.

Uit die stukken bleek dat binnen het ministerie zelf al rekening werd gehouden met het feit dat regelgeving kleinere organisaties relatief zwaarder kan raken en dat meer overheidssturing gevolgen kan hebben voor de diversiteit van het aanbod.

Het onderwerp kwam ook terug in WFK en DAEB zijn er nog niet, maar kleinere kinderopvangondernemers lijken nu al af te haken.

Daarmee is de discussie over diversiteit niet uitsluitend een discussie over ‘commercieel’ tegenover ‘maatschappelijk’. Ook grote stichtingen kunnen profiteren van schaalvoordelen. De wezenlijke vraag is of het nieuwe stelsel voldoende ruimte laat voor verschillende organisatievormen, groottes en pedagogische concepten.

Minder administratie voor ouders kan meer administratie voor organisaties betekenen

Een belangrijk voordeel van de WFK is dat ouders veel minder met de kinderopvangtoeslag hoeven te doen. Zij hoeven niet meer voortdurend inkomenswijzigingen door te geven en het risico op grote terugvorderingen moet sterk afnemen. Maar dat betekent niet dat alle administratie uit het systeem verdwijnt.

Een deel verschuift naar kinderopvangorganisaties en gastouderbureaus. Daarbovenop komen nieuwe verplichtingen vanwege directe financiering, toezicht en DAEB.

Ook dit punt werd eerder door ATR gesignaleerd en komt terug in ATR: Wetsvoorstel gratis kinderopvang mist cruciale onderbouwing.

De Kamer vraagt nu onder andere:

  • welke administratieve verplichtingen organisaties precies krijgen;
  • hoe vaak overcompensatie wordt gecontroleerd;
  • welke financiële informatie daarvoor moet worden aangeleverd;
  • of daadwerkelijk gebruikte of gecontracteerde uren moeten worden geregistreerd;
  • hoe groot de regeldrukkosten zijn;
  • en welk effect die kosten hebben op de uurprijs.

Vraag 112 benoemt expliciet dat administratieve lasten van ouders naar ondernemers verschuiven en vraagt welke kosten dat oplevert.

Vereenvoudiging voor ouders is daarmee niet hetzelfde als vereenvoudiging van het gehele kinderopvangstelsel.

€60 miljoen hogere uitvoeringskosten: de ouder betaalt

De verlaging van het toekomstige vergoedingspercentage van 96% naar 95,6% hangt volgens de stukken samen met ongeveer €60 miljoen structureel hogere uitvoeringskosten.

Daarover stelt de Kamer meerdere vragen.

Wat zijn precies de tegenvallers? Welk deel bestaat uit uitvoeringskosten bij Dienst Toeslagen? Welk deel uit toezicht? Welke andere kosten zijn er?

Vraag 58 formuleert vervolgens expliciet of deze hogere uitvoeringskosten volledig worden gedekt door de vergoeding aan ouders te verlagen en daarmee dus uiteindelijk door ouders worden betaald, inclusief huishoudens met de laagste inkomens.

Dat maakt de vraag over ‘kwaliteit’ aan het begin van de lijst nog opvallender. De €60 miljoen gaat volgens de vraagstelling immers over hogere uitvoeringskosten van het financieringsstelsel. Dat is iets anders dan een bezuiniging op pedagogische kwaliteit.

Lagere inkomens krijgen weinig extra, maar lopen wel risico bij schaarste

De vragen 53 tot en met 56 leggen vervolgens een andere fundamentele kwestie bloot: waar komen de miljarden extra overheidsuitgaven uiteindelijk terecht?

Veel huishoudens met lagere inkomens ontvangen nu al het maximale toeslagpercentage. Hun financiële voordeel van een inkomensonafhankelijke vergoeding is daardoor beperkt.

Midden- en hogere inkomens krijgen een veel grotere stijging van de overheidsvergoeding.

Over die verdeling publiceerden we uitgebreid in WFK bij Raad van State: miljarden voor hogere inkomens, grote vragen over goed bestuur.

De Raad van State waarschuwt inmiddels bovendien dat extra vraag vanuit midden- en hogere inkomens bij schaarste ten koste kan gaan van de toegankelijkheid voor lagere inkomens.

Daarmee ontstaat een mogelijke dubbele beweging:

  • lagere inkomens ontvangen financieel relatief weinig extra voordeel;
  • terwijl de sterk gestimuleerde vraag vanuit andere inkomensgroepen hun toegang tot schaarse opvangplaatsen kan bemoeilijken.

Dat betekent niet dat dit effect automatisch zal optreden. Maar het is wel een risico dat zowel de Raad van State als de nieuwe Kamervragen nadrukkelijk op tafel leggen.

Waarom het hele stelsel veranderen als een deel van de problemen al kleiner wordt?

De vragen 46 tot en met 51 gaan terug naar de oorspronkelijke aanleiding voor de hervorming: problemen met de kinderopvangtoeslag en vooral grote terugvorderingen.

De Kamer vraagt hoeveel terugvorderingen er nu nog zijn, hoe die zich hebben ontwikkeld en welk deel werkelijk problematisch is.

Ook wordt gevraagd welke verbeteringen Dienst Toeslagen de afgelopen jaren al heeft doorgevoerd en welke resterende problemen werkelijk niet binnen het huidige stelsel kunnen worden opgelost.

Dat is een belangrijke beleidstoets.

Het feit dat het bestaande systeem problemen heeft gekend, bewijst op zichzelf nog niet dat iedere gekozen vervanging doelmatig of noodzakelijk is. Bij een stelselwijziging van miljarden euro’s is ook relevant om te onderzoeken welke doelen eventueel met minder ingrijpende aanpassingen kunnen worden bereikt.

Een vergelijkbare discussie speelde al bij de schriftelijke Kamervragen eind 2025. Zie Vragen over Wet Financiering Kinderopvang.

Meer vraag is nog geen extra opvangplek

Misschien is de grootste praktische uitdaging van de hele WFK uiteindelijk heel eenvoudig: geld creëert nog geen kinderopvangplaats.

Een hogere vergoeding kan ertoe leiden dat meer ouders formele kinderopvang willen gebruiken. Maar daarvoor zijn wel locaties, groepen én pedagogisch professionals nodig.

Het personeelstekort stond al lang vóór deze vragenlijst op de agenda. In mei 2026 schreven we hierover in Personeelstekort zet plannen voor bijna gratis kinderopvang verder onder druk.

ATR wees eveneens op dit probleem. Het college vond onvoldoende onderbouwd waarom ervan kan worden uitgegaan dat de sector in 2029 de extra vraag kan opvangen.

Nu stelt de Tweede Kamer onder andere:

  • hoeveel extra opvangplaatsen zijn nodig?
  • hoeveel extra medewerkers zijn daarvoor nodig?
  • wat betekent dit voor de wachtlijsten?
  • waar ontstaan regionaal tekorten?
  • en is in die prognoses ook rekening gehouden met mogelijke negatieve effecten van DAEB op investeringen?

Die laatste vraag is essentieel. Het zou tegenstrijdig zijn wanneer de overheid aan de ene kant met miljarden de vraag stimuleert en aan de andere kant via nieuwe regelgeving het realiseren van extra capaciteit moeilijker of minder aantrekkelijk maakt.

De Raad van State waarschuwt al voor precies dit mechanisme

Juist daarom is het recente advies van de Raad van State zo relevant.

De Raad behandelt nog niet de gehele WFK, maar waarschuwt bij de verhoging van de kinderopvangtoeslag voor 2027 al voor het mechanisme waarbij extra subsidie leidt tot extra vraag terwijl het aanbod achterblijft.

Als dit risico al bestaat bij een tussenstap in het ingroeipad, verdient het bij de veel grotere overgang naar een vrijwel inkomensonafhankelijke vergoeding in 2029 vanzelfsprekend extra aandacht.

Lees: Raad van State waarschuwt: hogere kinderopvangtoeslag kan lagere inkomens benadelen.

Gastouderopvang krimpt ondertussen verder

Ook gastouderopvang krijgt een specifieke Kamervraag.

Vraag 95 vraagt wanneer het moment komt om de aantrekkelijkheid van gastouderschap te verbeteren door bijvoorbeeld een hogere maximumuurprijs of vermindering van administratieve lasten.

Dat is relevant omdat het aantal geregistreerde gastouders al langere tijd daalt.

Actuele cijfers hierover zijn te vinden op Stand van zaken gastouderopvang.

Juist als de totale vraag naar formele opvang stijgt, is het opmerkelijk wanneer tegelijkertijd een flexibele opvangvorm structureel kleiner wordt.

Dezelfde vragen keren steeds terug

Wie de vragenlijst vergelijkt met de eerdere discussie over de WFK ziet een duidelijk patroon.

In 2025 vroeg ATR om betere onderbouwing. Daarna werd het wetsvoorstel aangepast, maar in 2026 constateerde ATR opnieuw dat cruciale informatie nog ontbrak.

Uit Woo-stukken kwamen vragen naar voren over de volgorde waarin de DAEB-keuze en de onderbouwing daarvan tot stand kwamen. Sectorpartijen vroegen om onderzoek naar alternatieven. Er ontstond discussie over investeringen, rendement en regeldruk.

In september 2026 ging het wetsvoorstel naar de Raad van State terwijl de investerings- en impactanalyse van EY-Parthenon nog liep.

En eind oktober stelt de Tweede Kamer vervolgens opnieuw vragen over:

  • de noodzaak van de DAEB;
  • alternatieven voor de DAEB;
  • de contacten met de Europese Commissie;
  • de empirische basis van het onderzoek;
  • de representativiteit van de gebruikte data;
  • investeringen;
  • rendement;
  • financiering door banken;
  • administratieve lasten;
  • capaciteit;
  • personeel;
  • diversiteit;
  • de positie van kleine aanbieders;
  • de positie van lagere inkomens;
  • en een integrale effectanalyse van het gehele wetsvoorstel.

Dat hoeft niet te betekenen dat al deze vragen uiteindelijk onbeantwoord blijven. De antwoorden van het kabinet en de nog lopende onderzoeken kunnen nieuwe informatie opleveren.

Maar de vragenlijst maakt wel zichtbaar dat veel fundamentele onderdelen van de discussie eind 2026 nog steeds niet definitief zijn uitgekristalliseerd.

Eerst voldoende onderzoek, daarna een onomkeerbare stelselwijziging

Bij complexe wetgeving zal nooit ieder risico vooraf volledig kunnen worden uitgesloten. Ook hoeft beleid niet te wachten tot ieder detail wetenschappelijk is bewezen.

Maar bij een structurele hervorming waarmee jaarlijks miljarden euro’s zijn gemoeid en die gevolgen heeft voor honderdduizenden ouders, kinderen, medewerkers en duizenden kinderopvangondernemingen, ligt de lat logischerwijs hoog.

Juist daarom is de volgorde relevant.

De eerder door Kinderopvang-Wijzer gestelde vraag “politieke keuze eerst, onderbouwing later?” wordt door deze nieuwe Kamervragen opnieuw actueel.

En het eerdere ATR-oordeel krijgt met terugwerkende kracht extra betekenis: veel onderwerpen waarvoor het college eerst nadere onderbouwing verlangde, staan nu opnieuw als vraag op papier.

De WFK kan belangrijke voordelen hebben. Ouders krijgen veel meer zekerheid, hoeven minder administratieve handelingen uit te voeren en het risico op grote terugvorderingen wordt sterk verminderd.

Maar daar staat een ingrijpende verandering tegenover voor de sector die de opvang daadwerkelijk moet leveren.

Daarom is het niet voldoende om alleen te vragen of het nieuwe systeem technisch kan worden ingevoerd. De relevante vragen zijn ook:

  • werkt het beter dan minder ingrijpende alternatieven?
  • kan de sector de extra vraag werkelijk aan?
  • blijft er voldoende investeringsruimte?
  • blijven kleine en verschillende typen organisaties levensvatbaar?
  • blijft kinderopvang toegankelijk voor lagere inkomens?
  • en zijn de cumulatieve gevolgen van alle nieuwe regels vooraf voldoende onderzocht?

De nieuwe lijst met Kamervragen laat vooral zien dat deze discussie nog lang niet is afgerond.

Meer lezen over WFK en DAEB

  • WFK bij Raad van State: miljarden voor hogere inkomens, grote vragen over goed bestuur
  • Conclusie ATR over Wet Financiering Kinderopvang: ondermaats / niet indienen
  • ATR: Wetsvoorstel gratis kinderopvang mist cruciale onderbouwing
  • DAEB in de kinderopvang: politieke keuze eerst, onderbouwing later?
  • Na jaren voorbereiding nog steeds onzekerheid: wat betekent DAEB straks voor de kinderopvang?
  • Heeft het ministerie iets te verbergen over de DAEB en de contacten met Brussel?
  • Woo-stukken: nieuwe financiering legt meer risico bij houders – dreigt de sector een ‘eenheidsworst’ te worden?
  • WFK en DAEB zijn er nog niet, maar kleinere kinderopvangondernemers lijken nu al af te haken
  • Personeelstekort zet plannen voor bijna gratis kinderopvang verder onder druk
  • Raad van State waarschuwt: hogere kinderopvangtoeslag kan lagere inkomens benadelen
  • Raad van State kritisch op hogere kinderopvangtoeslag: hoe verantwoord is dan de WFK?
  • Vragen over Wet Financiering Kinderopvang

Volledige lijst met Kamervragen

Onderstaande vragen zijn onverkort overgenomen uit de lijst van feitelijke vragen over de voortgang van het nieuwe financieringsstelsel voor kinderopvang (Kamerstuk 31322-593). De nummering is eveneens overgenomen. In het brondocument springt de nummering van vraag 102 naar vraag 104.

1. Hoeveel kost het om gratis kinderopvang in te voeren voor alle kinderen voor twee dagen per week, en de arbeidseis te laten gelden vanaf drie dagen per week?

2. Hoeveel zou het kosten om de vergoeding op 96% te houden?

3. Kunt u een actualisatie geven van het ingroeipad naar bijna gratis kinderopvang in 2029? Welke investeringen zijn er per jaar gepland en welke inkomens vallen per jaar onder het hoogste subsidietarief?

4. Kunt u uitrekenen hoeveel het loslaten van de arbeidseis in het nieuwe stelsel (vanaf 2029) kost én oplevert? Kunt u daarbij in gaan op:

  • De besparingen op de uitvoering bij Dienst Toeslagen.
  • De kosten van het helemaal loslaten van de arbeidseis.
  • De kosten van het loslaten voor twee dagen (0-4 jaar)/ dagdelen (4-13 jaar) per week.
  • De maatschappelijke baten voor ouders, kinderen en maatschappij.
  • De mogelijkheden om ‘potjes samen te voegen’ en in te zetten voor het loslaten van de arbeidseis voor twee dagen– denk aan:
    • middelen voor Sociaal Medische Indicatie (SMI): niet meer nodig als de arbeidseis vervalt, waarbij tevens de (als oneerlijks ervaren) verschillen tussen gemeenten vervallen;
    • middelen voor School en Omgeving / Rijke schooldag, niet meer nodig als alle kinderen naar de buitenschoolse opvang (BSO) kunnen;
    • middelen voor voorschoolse educatie: deels niet meer nodig, de 960 uur over 11/2 jaar worden dan door Dienst Toeslagen vergoed, een deel van deze middelen is wel nodig voor gemeenten voor extra kwaliteitseisen;
    • ook niet meer nodig: separate middelen voor peuters waarvan de ouders geen recht op kinderopvangtoeslag hebben en die geen voorschoolse educatie krijgen en die nu een aanbod van gemeenten krijgen;
    • de Specifieke Uitkering (SPUK) regeling jonge kind waar nu algemeen toegankelijke kinderopvang voor kinderen in het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) wijken mee wordt gerealiseerd.

5. Wat vergt het om het loslaten van de arbeidseis beleidsterrein-overstijgend (bewindspersoon-overstijgend) te kunnen realiseren?

6. Ten aanzien van het terugbrengen van het subsidie percentage van 96% naar 95,6%: zijn er andere mogelijkheden om deze 60 miljoen te dekken zonder op de kwaliteit van de kinderopvang in te boeten?

7. Het terugbrengen van het subsidie percentage van 96% naar 95,6%: Hoeveel ouders ontvangen in 2026, 2027 en 2028 al 96% en hoeveel ouders gaan dan in 2029 terug naar 95,6%? Ervaren deze ouders dit dan als een achteruitgang en niet als het waarmaken van de belofte van ‘bijna gratis kinderopvang’?

8. Het terugbrengen van het subsidie percentage van 96% naar 95,6%: Kan wettelijk of anderszins geborgd worden dat dat percentage niet lager en eventueel wel hoger wordt?

9. Welke activiteiten binnen het aanbod van kinderopvang zullen sowieso wel en sowieso niet onder de Dienst Algemeen Economisch Belang (DAEB) vallen gegeven het diverse Nederlandse kinderopvangaanbod?

10. Kunt u al aangeven wat als een redelijke winst gezien wordt onder de DEAB?

11. Hoe borgt u dat bedrijven binnen een DAEB-sector voldoende investeringsruimte behouden om te innoveren?

12. Kunt u aangeven welke gevolgen van de introductie van de DAEB-constructie u verwacht voor de administratieve lasten voor deze bedrijven? Moeten zij straks ieder daadwerkelijk afgenomen uur doorgeven of enkel gecontracteerde uren?

13. Kunt u precies aangeven welke onderdelen van het nieuwe financieringsstelsel volgens u leiden tot het aanzienlijke risico op staatssteun?

14. Kunt u aangeven op welke data met de Europese Commissie over de DAEB is gesproken, met welke onderdelen van de Commissie is gesproken en welke conclusies uit deze gesprekken zijn getrokken?

15. Kunt u de volledige opdrachtomschrijving en onderzoeksvragen van de investerings- en impactanalyse van Ernst &Young (EY) Parthenon aan de Tweede Kamer sturen?

16. Wordt in de analyse van EY Parthenon ook daadwerkelijk een vergelijking gemaakt tussen het nieuwe financieringsstelsel met DAEB en hetzelfde financieringsstelsel zonder DAEB?

17. Kunt u aangeven waarom in de brief vooral wordt gesproken over scenario’s voor een passende vergoeding voor ondernemerschap, terwijl hij in het debat heeft aangegeven dat een bredere impactanalyse naar de gevolgen van de DAEB wordt uitgevoerd?

18. Kunt u aangeven waar in de opdracht aan EY het scenario zonder DAEB wordt onderzocht?

19. Hoeveel kinderopvangaanbieders zullen naar verwachting onder de DAEB-de-minimisverordening vallen en hoeveel aanbieders zullen onder het DAEB-Vrijstellingsbesluit vallen?

20. Kunt u dit uitsplitsen naar kinderopvangorganisaties, gastouderbureaus, gastouders en ouderparticipatiecrèches?

21. Welke administratieve verplichtingen krijgen kinderopvangorganisaties die onder het DAEB-Vrijstellingsbesluit vallen?

22. Hoe vaak zal worden gecontroleerd of sprake is van overcompensatie en welke gegevens moeten kinderopvangorganisaties daarvoor aanleveren?

23. Hoe wordt bepaald wat onder een redelijke winst voor een kinderopvangorganisatie wordt verstaan?

24. Kunt u aangeven welke percentages of rendementen momenteel worden onderzocht om te bepalen wat een redelijke vergoeding voor ondernemerschap is?

25. Is onderzocht hoeveel kinderopvangorganisaties door invoering van de DAEB mogelijk minder zullen investeren, hun activiteiten zullen beperken of volledig zullen stoppen?

26. Is onderzocht hoeveel opvangplaatsen verloren kunnen gaan wanneer aanbieders vanwege de DAEB minder investeren of de kinderopvangmarkt verlaten?

27. Kunt u aangeven welke door sectorpartijen aangedragen alternatieven voor de DAEB afzonderlijk zijn onderzocht?

28. Waarom is het onderzoeksrapport van de sectorpartijen waarnaar in de brief wordt verwezen niet openbaar gemaakt en kan dit rapport alsnog aan de Tweede Kamer worden verstrekt?

29. Is een financieringsmodel zonder DAEB voorgelegd aan de Europese Commissie en zo ja, wat was daarop de reactie?

30. Kunt u de structurele tegenvaller van ongeveer €60 miljoen volledig uitsplitsen naar afzonderlijke kostenposten?

31. Welk deel van deze €60 miljoen bestaat uit uitvoeringskosten bij Dienst Toeslagen, welk deel uit toezicht kosten en welk deel uit overige kosten?

32. Wat betekent de verlaging van het vergoedingspercentage van 96% naar 95,6% gemiddeld in euro’s per maand voor ouders die gebruikmaken van kinderopvang?

33. Hoeveel extra eigen bijdrage betalen ouders gezamenlijk door de verlaging van het vergoedingspercentage van 96% naar 95,6%?

34. Hoeveel lager zal de vraag naar kinderopvang in 2027 en 2028 naar verwachting zijn door het met €350 miljoen verlagen van de derde stap van het ingroeipad?

35. Hoeveel extra opvangplaatsen zijn volgens de huidige ramingen nodig om de verwachte vraag per 1 januari 2029 op te kunnen vangen?

36. Hoeveel extra pedagogisch medewerkers zijn volgens de huidige ramingen nodig om deze extra opvangplaatsen mogelijk te maken?

37. Is bij deze ramingen rekening gehouden met mogelijke effecten van de DAEB op investeringen en uitbreiding van kinderopvangorganisaties?

38. Op welke wijze wordt de arbeidseis in het nieuwe financieringsstelsel gecontroleerd?

39. Wie draagt in het nieuwe stelsel het financiële risico wanneer achteraf blijkt dat een ouder niet aan de arbeidseis voldeed terwijl de kinderopvangorganisatie al subsidie heeft ontvangen?

40. Kan in dat geval subsidie worden teruggevorderd bij de kinderopvangorganisatie en zo ja, onder welke omstandigheden?

41. Hoe wordt voorkomen dat het terugvorderingsrisico dat nu bij ouders ligt in het nieuwe stelsel wordt verplaatst naar kinderopvangondernemers?

42. Kunt u uitsluiten dat verdere kostenoverschrijdingen opnieuw leiden tot verlaging van het vergoedingspercentage en dus verhoging van de eigen bijdrage?

43. Bent u voornemens voorafgaand aan verdere besluitvorming expliciete juridische zekerheid te verkrijgen over de staatssteunrechtelijke houdbaarheid van het nieuwe financieringsstelsel en dit te delen met de Tweede Kamer?

44. Kunt u per onderzocht effect aangeven of EY-Parthenon gebruikmaakt van eigen empirische sectorgegevens van de Nederlandse kinderopvang, kwantitatieve modellen, theoretische veronderstellingen, interviews of casestudies? In hoeverre zijn conclusies gebaseerd op ervaringen uit andere sectoren en hoe is vastgesteld dat deze representatief en overdraagbaar zijn naar de Nederlandse kinderopvang?

45. Constaterende dat ooit het uitgangspunt van de Wet kinderopvang dat overheid was dat ouders en werkgevers (via een opslag op de Werkloosheidswet (WW-premie) gemiddeld een derde van de kinderopvangkosten zouden betalen en concluderende dat die verhouding nu verandert, hoe ziet de bijdrage van de werkgevers er na 2029 uit?

46. Hoe heeft het aantal terugvorderingen van kinderopvangtoeslag zich over de afgelopen vijf jaar ontwikkeld, en kunt u dit uitsplitsen naar lagere en hoge terugvorderingen? Klopt het dat de omvang is gedaald van € 457 miljoen in 2015 tot €210 miljoen in 2025 en dat dit bij definitieve vaststelling nog lager kan uitpakken?1

1 https://esb.nu/kosten-bijna-gratis-kinder-opvang-veel-hoger-dan-maatschappelijke-baten/

47. Kunt u aangeven welke aanpassingen in de kinderopvangtoeslag door de Dienst Toeslagen effect hebben gehad op het aantal (hoge) terugvorderingen?

48. Wat was het totale bedrag aan terugvorderingen in de kinderopvangtoeslag over de afgelopen vijf jaren, om hoeveel terugvorderingen ging dit, en om wat voor terugvorderingen (verkeerd doorgegeven uren, verkeerd doorgegeven inkomen, niet voldoen aan de arbeidseis of te hoog vermogen)? Welk aandeel van de terugvordering bestaat uit hoge, problematische terugvorderingen? Klopt het dat het bedrag van €210 miljoen terugvordering in 2025 onvoldoende zegt over problemen met het stelsel of financiële problemen bij ouders, omdat dit bedrag ook reguliere correcties bevat en het uiteindelijke bedrag lager uitvalt?

49. Hoe ervaren ouders momenteel het aanvragen en wijzigen van kinderopvangtoeslag, naar aanleiding van de aanpassingen die afgelopen jaren door de Dienst Toeslagen zijn doorgevoerd? Kunt u op basis van onderzoek aangeven hoe dit zich heeft ontwikkeld door de tijd?

50. Welke resterende problemen met de kinderopvangtoeslag kunnen niet worden opgelost binnen het huidige stelsel, bijvoorbeeld door betere gegevensuitwisseling, dienstverlening en automatische aanpassing van voorschotten?

51. In hoeverre is onderzocht of de doelen van de hervorming, namelijk minder terugvorderingen, meer arbeidsparticipatie en betere betaalbaarheid, ook met gerichte aanpassingen (denk aan verzachten van de alles-of-niets vermogensgrenzen) van het bestaande stelsel kunnen worden bereikt?

52. Welke empirische onderbouwing bestaat er voor de verwachting dat bijna gratis kinderopvang op langere termijn leidt tot meer arbeidsdeelname, en hoe zijn deze langetermijneffecten gekwantificeerd?

53. Hoe is de € 3,4 miljard aan structurele meeruitgaven verdeeld over inkomensgroepen, uitgedrukt in zowel euro’s als percentage van het huishoudinkomen?

54. Hoeveel extra financiële ruimte krijgen lage-inkomensgezinnen door de hervorming, terwijl zij nu ook al 96% kinderopvangtoeslag krijgen?

55. Welk concreet knelpunt in de toegang tot kinderopvang voor lage-inkomensgezinnen wordt door de hervorming weggenomen dat met de huidige kinderopvangtoeslag niet kan worden opgelost? Gaan zij er, los van de verlaagde administratieve lasten omdat zij geen toeslag hoeven aan te vragen, nog anderszins op vooruit? Klopt het dat er een risico is dat deze groep er juist uiteindelijk financieel op achteruit gaat in plaats van op vooruit, onder meer omdat mogelijk opvang door het nieuwe stelsel duurder kan worden en verdringing in de markt kan ontstaan?

56. In hoeverre komt het financiële voordeel bij midden- en hogere inkomens terecht zonder dat daar aantoonbaar extra arbeidsdeelname tegenover staat?

57. Welke gevolgen worden verwacht voor de personeelstekorten in de kinderopvang, onderwijs en de zorg, en is daarbij rekening gehouden met mogelijke verdringing van personeel tussen deze sectoren?

58. Kunt u bevestigen dat de structureel € 60 miljoen hogere uitvoeringskosten van het nieuwe financieringsstelsel volledig worden gedekt door verlaging van de vergoeding aan ouders van 96% naar 95,6%, en dat daarmee de financiële gevolgen van de hogere uitvoeringskosten bij ouders terechtkomen, inclusief de laagste inkomensgroepen?

59. Nu verschillende onderdelen van de uitvoering, handhaving, gegevensuitwisseling en het markt- en kwaliteitstoezicht nog verder moeten worden uitgewerkt: welke financiële risicoreservering is opgenomen voor mogelijke aanvullende uitvoeringskosten? Welke onderdelen zijn nog niet definitief geraamd?

60. Kunt u uitsluiten dat verdere kostenoverschrijdingen opnieuw leiden tot verlaging van het vergoedingspercentage en dus verhoging van de eigen bijdrage van ouders? Zo niet, welke waarborgen gelden voor huishoudens met lage inkomens?

61. Kunt u toelichten in hoeverre de keuze om de kinderopvang sectorbreed als DAEB vorm te geven voortvloeit uit het EU-staatssteunrecht en in hoeverre de keuze voor de DAEB een nationale beleidskeuze is? Welke alternatieve vormgevingen waren juridisch mogelijk?

62. Welke concrete, toetsbare onderbouwing heeft u opgesteld voor de noodzakelijkheid, geschiktheid en proportionaliteit van de gekozen DAEB-constructie? Kan daarbij afzonderlijk worden aangegeven welke gevolgen voor ondernemingsvrijheid, investeringen, mededinging, administratieve lasten en diversiteit van het aanbod zijn afgewogen tegen het beoogde staatssteunrechtelijke voordeel?

63. Heeft u voor de verschillende onderzochte alternatieven dezelfde juridische en economische beoordelingscriteria gehanteerd, inclusief de minst belastende mogelijkheid om het staatssteunrisico te ondervangen?

64. Kunt u de onderliggende vergelijking inclusief gehanteerde aannames en eventuele kwantitatieve resultaten aan de Tweede Kamer verstrekken?

65. Als de reden voor directe financiering aan kinderopvanginstellingen in plaats van aan ouders vooral de reden aanleiding is voor het staatssteunrisico, klopt het dat dit risico er onder het huidige stelsel van financiering voor ouders niet is?

66. Klopt het dat onder het huidige stelsel onder voorwaarden de mogelijkheid bestaat dat ouders de Dienst Toeslagen kunnen verzoeken de bijdrage direct aan de kinderopvanginstelling over te maken?

67. Klopt het dat Nederland een relatief marktgericht kinderopvangstelsel kent, terwijl in verschillende Europese landen waar een DAEB van toepassing is, zoals Duitsland, België en Frankrijk, het aandeel publieke en non-profitopvang groter is? Zo ja, in hoeverre zijn deze stelsels vergelijkbaar met de Nederlandse situatie? Kunt u onderbouwen dat een DAEB ook passend is binnen de Nederlandse kinderopvangsector, mede gelet op de bestaande eigendomsstructuur, de wijze van financiering en de ruimte voor commerciële aanbieders om een redelijk rendement te behalen?

68. Als de DAEB wordt ingevoerd en de effecten blijken na verloop van tijd dusdanig dat de beschikbaarheid en betaalbaarheid van kinderopvang in het gedrang komt, is er dan nog een mogelijkheid de DAEB terug te draaien?

69. Ziet u de Wet normering topinkomen (WNT), dus de maximering van de topinkomens van kinderopvangorganisaties, als een reden om de DAEB in te voeren of als bijkomend voordeel? Wat is de omvang van dit probleem in de huidige kinderopvangsector? Is de DAEB noodzakelijk om deze eventuele topinkomens te begrenzen of zijn ook andere maatregelen mogelijk?

70. Wat verstaat u in concrete, financieel meetbare termen onder ‘gezond ondernemerschap’, ‘gezonde bedrijfsvoering’ en ‘redelijke winst’?

71. Welke ruimte moet daarbij beschikbaar blijven voor vermogensvorming, risicodragend kapitaal, financieringslasten, investeringen in uitbreiding, innovatie, dividenduitkering en een eventuele verkoop of bedrijfsoverdracht?

72. Kunt u uiteenzetten op welke empirische gegevens EY-Parthenon de verschillende rendementsscenario’s baseert? Hoeveel organisaties, locaties, kindplaatsen en omzet vertegenwoordigen deze gegevens, welke verslagjaren worden gebruikt en hoe is de representativiteit naar ondernemingsvorm, omvang, investeringsprofiel en risicoprofiel vastgesteld?

73. Kunt u bevestigen of het normrendement en de investeringsimpact worden gebaseerd op daadwerkelijk waargenomen financiële prestaties en investeringsgegevens van kinderopvangorganisaties, dan wel geheel of gedeeltelijk op theoretische modellen, interviews, deskundigeninschattingen of ervaringen uit andere sectoren? Kunt u per belangrijk onderzoeksresultaat aangeven welke onderbouwing is gebruikt?

74. Indien de beschikbare data onvoldoende representatief blijken om de gevolgen voor bepaalde typen ondernemingen of investeringsmodellen betrouwbaar te bepalen, welke aanvullende gegevens worden dan verzameld?

75. Bent u bereid een rendementsnorm pas vast te stellen wanneer de effecten daarvan voor uiteenlopende bedrijfstypen voldoende zijn onderbouwd?

76. Kunt u inzichtelijk maken bij welke typen kinderopvangorganisaties de extra financiële, administratieve en organisatorische lasten van het nieuwe stelsel en de DAEB terechtkomen? Kunt u daarbij onderscheid maken naar ondernemingsgrootte, rechtsvorm, concernstructuur, exploitatiemodel en investeringsbehoefte, en kunt u de lasten weergegeven per organisatie, locatie en kindplaats?

77. Welke analyse is uitgevoerd naar de gevolgen van deze lasten en de voorgenomen rendementsbeperkingen voor de diversiteit van de kinderopvangsector? Is daarbij onderzocht of de nieuwe verplichtingen schaalvoordelen creëren, de positie van kleinere aanbieders verzwakken en verdere concentratie of consolidatie van de sector in de hand kunnen werken?

78. Welke concrete en meetbare waarborgen wilt u inbouwen om te voorkomen dat juist de diversiteit die u zegt te willen behouden door de gekozen DAEB-systematiek onder druk komt te staan? Aan welke indicatoren en grenswaarden zal u gaan toetsen of dit doel daadwerkelijk wordt bereikt, en welke maatregelen worden genomen wanneer ongewenste effecten optreden?

79. Heeft u onderzocht of minder belastende verplichtingen, uitzonderingen of differentiatie naar omvang en risicoprofiel mogelijk zijn zonder afbreuk te doen aan het staatssteunrechtelijke doel? Zo ja, wat zijn de uitkomsten? Zo nee, waarom niet?

80. Heeft u in beeld welk effect de uitvoeringskosten aan de kant van de kinderopvangorganisaties heeft op de uurprijs van die kinderopvangorganisaties?

81. Houdt u in het vaststellen van de indexatie van de uurprijs rekening met de eenmalige verhoging van de uitvoeringskosten van het nieuwe stelsel voor kinderopvangorganisaties zodat de rekening niet straks nog meer bij ouders (met lagere inkomens) komt te liggen?

82. Wat kunnen gevolgen van de DAEB zijn voor de huidige hoge kwaliteit van Nederlandse kinderopvang, als de huidige vorm niet meer kan worden aangeboden tegen dezelfde kosten? Is onderzocht of de rendementsbegrenzing ertoe kan leiden dat kinderopvangorganisaties een prikkel krijgen om extra kosten te maken, bijvoorbeeld door meer personeel aan te nemen, om daarmee het rendement te verlagen? Hoe wordt gewaarborgd dat tegelijkertijd voldoende ruimte en prikkel blijft bestaan voor investeringen in de kwaliteit van de kinderopvang? Hoe wordt bij de vormgeving van de rendementsbegrenzing voorkomen dat innovatie die leidt tot lagere kosten wordt ontmoedigd doordat het daaruit voortvloeiende hogere rendement niet of slechts beperkt mag worden behouden?

83. Ten aanzien van continuiteit en diversiteit van het aanbod, wordt er een kwantitatieve prognose van vraag en benodigde capaciteit gemaakt, afgezet tegen de verwachte groei van het aanbod? Wordt, ook regionaal, inzichtelijk gemaakt waar tekorten kunnen ontstaan?

84. Kunt u bevestigen dat de door EY-Parthenon uitgevoerde impactanalyse daadwerkelijk een empirische en kwantitatieve beoordeling bevat van de gevolgen van de invoering van de DAEB voor opvangcapaciteit, investeringen, financierbaarheid, administratieve lasten, continuïteit en diversiteit van de kinderopvangsector? Klopt het dat de impactanalyse van EY-Parthenon uitsluitend betrekking heeft op de gevolgen van de DAEB en geen integrale impactanalyse betreft van het wetsvoorstel als geheel?

85. Kunt u per onderzocht effect aangeven of EY-Parthenon gebruikmaakt van eigen empirische sectorgegevens van de Nederlandse kinderopvang, kwantitatieve modellen, theoretische veronderstellingen, interviews of casestudies? In hoeverre zijn conclusies gebaseerd op ervaringen uit andere sectoren en hoe is vastgesteld dat deze representatief en overdraagbaar zijn naar de Nederlandse kinderopvang?

86. Worden in de impactanalyse de gevolgen van het nieuwe financieringsstelsel met en zonder DAEB afzonderlijk berekend, zodat de additionele effecten van de DAEB daadwerkelijk kunnen worden vastgesteld?

87. Welke gegevens over bestaande investeringen, financieringsstructuren, rendementen en investeringsplannen van kinderopvangorganisaties zijn daadwerkelijk verzameld en geanalyseerd? Indien dergelijke gegevens ontbreken, hoe kunt u dan de effecten op toekomstige investeringen en opvangcapaciteit kwantitatief onderbouwen?

88. Kunt u de volledige onderzoeksopdracht, onderzoeksvragen, methodologische verantwoording, gebruikte databronnen, beperkingen en uitkomsten van EY-Parthenon aan de Kamer verstrekken bij indiening van het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer?

89. Kunt u bevestigen dat eventuele lacunes en onzekerheden in de empirische onderbouwing expliciet in de memorie van toelichting worden opgenomen?

90. Kunt u bevestigen dat de impactanalyses uit 2023 (Kamerstuk 31 322, nr. 506), waarnaar ook in de memorie van toelichting wordt verwezen, betrekking hadden op een eerder stelselontwerp dat op belangrijke onderdelen afwijkt van het huidige wetsvoorstel, waaronder de uitwerking van de DAEB? Kunt u aangeven welke conclusies uit deze analyses nog representatief zijn voor het huidige voorstel?

91. Kunt u aangeven op welke onderdelen het wetsvoorstel dat in september 2026 aan de Raad van State is aangeboden, is gewijzigd ten opzichte van de internetconsultatie van oktober 2025? Kunt u voor elk van de vijftien toetsen, adviezen en consultaties aangeven op welke versie en datum deze betrekking hadden, welke relevante wijzigingen daarna zijn aangebracht en of die wijzigingen opnieuw op hun effecten en uitvoerbaarheid zijn beoordeeld?

92. Kunt u aangeven welke integrale effectanalyse is uitgevoerd naar de cumulatieve effecten en onderlinge wisselwerking tussen de verschillende maatregelen in het wetsvoorstel, waaronder:

  • de combinatie van DAEB-verplichtingen, normrendement, investeringsbereidheid en de noodzakelijke uitbreiding van de opvangcapaciteit;
  • de combinatie van DAEB-verantwoording en andere financieringsstromen, waaronder voorschoolse educatie en sociaal-medische indicatie;
  • de samenloop van voorafgaande oudercontrole, subsidiabele opvanguren, structurele afwezigheid en contractuele verplichtingen;
  • de cumulatieve administratieve en financiële gevolgen van DAEB, WNT, transparantieverplichtingen en de verschillende vormen van toezicht, uitgesplitst naar omvang en type kinderopvangorganisatie?

93. Als een integrale effectanalyse niet heeft plaatsgevonden, kunt u toelichten waarom deze niet noodzakelijk wordt geacht bij een stelselwijziging van deze omvang?

94. Hoe lopen de huidige afbouw van de Inkomensafhankelijke combinatiekorting (IACK) en de invoering van (bijna) gratis opvang in de tijd momenteel nog samen?

95. Klopt het dat het aantal gastouders nog steeds daalt, en wanneer ontstaat de noodzaak om de aantrekkelijkheid van gastouderschap te verbeteren, ofwel door verhoging van de maximumuurprijs zodat deze kostendekkend is, of verlichting van administratieve lasten of kosten, zodat gastouderschap weer aantrekkelijker wordt en daarmee vertrouwde en flexibele opvang kan blijven bieden?

96. Hoe groot is het substitutie-effect tussen formele en informele opvang als gevolg van dit stelsel?

97. Uit welke analyses blijkt dat het nieuwe stelsel de arbeidsparticipatie gaat bevorderen?

98. In welke mate verandert de meertalige kinderopvang tussen het oude en het nieuwe systeem?

99. Gegeven dat experts waarschuwen voor een toenemende vraag naar kinderopvang door het nieuwe systeem, welk effect heeft de nieuwe wetgeving naar verwachting op de wachttijden van de kinderopvang? Hoeveel extra medewerkers zijn er naar schatting nodig bij een toenemende vraag naar kinderopvang? En hoe wilt u toekomstige tekorten hierbij gaan opvangen?

100. Wat is de stand van zaken rond de uitvoering van de motie van de leden Biekman en Van Ark over de verruiming van artikel 1.13 van de Wet kinderopvang uiterlijk per 2028 toepassen (Kamerstuk 31 322, nr. 598)? Wat is in het bijzonder de voortgang op de pilot?

101. Kunt u uitrekenen hoeveel het loslaten van de arbeidseis in het nieuwe stelsel (vanaf 2029) kost én oplevert? Kunt u daarbij in gaan op de directe kosten, kostenbesparingen bij Dienst Toeslagen, het loslaten voor twee dagen (0-4 jaar)/ dagdelen (4-13 jaar) per week en eventuele potjes die hiervoor kunnen worden ingezet (bijv. middelen voor SMI, een deel van de middelen van voor Voorschoolse educatie (VE))?

102. Constaterende dat het subsidie-percentage wordt teruggebracht van 96% naar 95,6%:

  • Zijn er andere mogelijkheden om deze €60 miljoen te dekken zonder op de kwaliteit van de kinderopvang in te boeten?
  • Kan wettelijk of anderszins geborgd worden dat dat percentage niet lager en eventueel wel hoger wordt?
  • Hoeveel ouders ontvangen in 2026, 2027 en 2028 al 96% en hoeveel ouders gaan dan in 2029 terug naar 95,6%? Ervaren deze ouders dit dan als een achteruitgang en niet als het waarmaken van de belofte van ‘bijna gratis kinderopvang’?

104. Kan de werkgevers om een hogere bijdrage gevraagd worden? Wat zou daar een rationale achter kunnen zijn?

105. Constaterende dat er veel onrust is over de DAEB, kunt u aangeven hoe groot die onrust is? Er zijn ook veel kinderopvangondernemers die dit werkbaar lijken te vinden (afhankelijk van de nadere uitwerking uiteraard), hoe groot is het deel van de sector dat dit omvat? Wat doet u om die onrust weg te nemen?

106. Constaterende dat de investerings- en impactanalyse die EY momenteel uitvoert is zeer relevant voor de sector en de Tweede Kamer, wanneer kan de Kamer deze resultaten met u bespreken?

107. Constaterende dat in eerdere brieven te lezen is dat de tariefregulering complex is, en concluderende dat de regulering om die regeling niet in de wet is meegenomen, kunt u laten weten wat een moment is om dat wel te doen? Is dat te kwantificeren (bijvoorbeeld x percentage van het aanbod ziet y bedrag af van de maximale uurprijs).

  • Welke factoren maken het complex? Zijn daar oplossingen voor te verzinnen?

108. Gegeven het feit dat de sector divers is en dat kostprijzen en tarieven variëren, wordt er ambtelijk al nagedacht over de tariefregulering? Wordt de sector kinderopvang daarbij betrokken?

109. Constaterende dat de nieuwe wet op 1 januari 2029 in werking moet treden en concluderende dat er in 2028 al getest gaat worden in de praktijk (wat heel goed is), wanneer moet de Tweede Kamer de wet dan besproken hebben?

110. Met betrekking tot fraudebestrijding, waar trekt u de grens tussen kleine administratieve fouten die geen (grote) sanctie opgelegd krijgen en opzettelijk misbruik en fraude waar stevig op gehandhaafd wordt? Waar wordt er wel gehandhaafd en waar niet, en waarom?

111. Wat zijn de precieze tegenvallers in de uitvoeringskosten waardoor de vergoeding uitkomt op 95,6% in plaats van de voorgenomen 96%? Wat maakt het nieuwe stelsel structureel €60 miljoen duurder?

112. Gegeven dat een DAEB strenge criteria met zich meebrengt die de regeldruk bij sectorpartijen kan verhogen en gegeven dat de administratieve last van de ouders naar de ondernemers gaat en concluderende dat dit extra kosten met zich meebrengt en bij de sector dus ook het risico komt te liggen (bijvoorbeeld het risico op fouten), wat zijn de regeldrukkosten? Wat zijn de plannen om sectorpartijen hierbij te ondersteunen? En hoe kunnen ondernemers hierover meepraten?

113. Hoe reageren banken op de overgang naar het beoogde nieuwe kinderopvangstelsel en de introductie van een DAEB? Zijn er signalen dat banken bij het nieuwe systeem kritischer worden bij het verstrekken van leningen, zoals langjarige zakelijke vastgoedleningen?

114. Constaterende dat de keuze voor de DAEB tot onrust en onbegrip heeft geleid in de sector, maar dat een ander deel van de sector begrip heeft voor de introductie, kunt u nader kwantificeren in hoeverre organisaties zich daadwerkelijk zorgen maken? En kunt u kwantificeren in hoeverre kinderopvangorganisaties zich wel (op hoofdlijnen) zich in het voorstel kunnen vinden?

115. U schrijft dat het toepassen van een DAEB tot onrust heeft geleid bij een deel van de sectorpartijen en dat deze onrust lijkt voort te komen uit onduidelijkheid over de vormgeving van de DAEB en de bijbehorende administratieve lasten. Wat is voor sectorpartijen in dit opzicht onduidelijk en hoe worden deze zorgen weggenomen?

116. Constaterende dat u schrijft dat u verhalen ter ore zijn gekomen dat ‘ondernemers geen winst meer zouden kunnen maken in het nieuwe stelsel, waardoor investeren en innoveren in de sector niet meer rendabel zou zijn’ en constaterende dat u dit vervolgens ontkracht door te zeggen dat er ruimte blijft voor gezonde bedrijfsvoering, investeringen en innovatie en constaterende dat u verderop in uw brief schrijft dat momenteel onderzoek wordt gedaan naar een passende vergoeding voor ondernemerschap in de kinderopvang, wat zijn de (mogelijke) verschillen met betrekking tot het doen van investeringen en het mogelijk maken van innovatie, tussen het oude en het beoogde nieuwe systeem? Zijn er factoren in het nieuwe systeem die investeren en innoveren minder rendabel maken?

117. Concluderende dat winstgevendheid belangrijk is voor een onderneming, op welke manier kan het nieuwe systeem impact hebben op de mate waarin een onderneming meer of minder winst maakt? En wat kunnen de gevolgen hiervan zijn?

118. Wanneer kan de Tweede Kamer de resultaten van de investerings- en impactanalyse met de bewindspersoon bespreken?

119. Welke knelpunten ontstaan er bij de sector doordat de analyse voor een passende vergoeding voor ondernemerschap in de kinderopvang nog loopt, terwijl het wetsvoorstel financiering kinderopvang al bij de Raad van State ligt?

120. Welke gemeenten willen kinderopvang mogelijk maken voor kinderen van wie de ouders niet kwalificeren voor de arbeidseis? En op welke manier? En worden deze gemeenten vanuit het Rijk hierbij ondersteund? En zo ja, op welke manier?

121. Gegeven het feit dat veel kinderopvangorganisaties op basis van hun huidige (verdien) model langlopende financiële verplichtingen hebben afgesloten en gegeven dat momenteel scenario’s worden onderzocht voor een passende vergoeding voor ondernemerschap in de kinderopvang, wordt hierbij ook rekening gehouden met de betalingsverplichtingen die organisaties aangegaan zijn in het verleden? En zijn er plannen, zoals een overgangsregeling, voor organisaties die in knel komen?

Tags:

DAEBkamervragenkinderopvangtoeslagWet financiering kinderopvangWFK
mail
Auteur

Kinderopvang-Wijzer

Volg mij
Andere artikelen
Oktober
Vorige

Aantal kinderdagverblijven en BSO-locaties in Nederland – oktober 2026

Mutatieslocaties
Volgende

Nieuwe blik op de kinderopvang: inschrijvingen pieken in augustus

Volg ons op:

  • Facebook
  • LinkedIn
  • Instagram
  • X
  • Recensies
  • Meningen
  • Downloads
  • Over ons
  • FAQ
  • Contact
  • Privacybeleid
  • Cookie Policy
  • Childcare in the Netherlands
  • Berne-opfang yn Nederlân
  • Kinderbetreuung Niederlande
  • Garde d’enfants Pays-Bas
  • Îngrijirea copiilor în Olanda
  • Cuidado infantil en los Países Bajos
  • Opieka nad dzieckiem w Holandii
  • Догляд за дітьми в Нідерландах
  • ابحث عن الحضانة ورعاية ما بعد المدرسة
  • Language
Copyright 2026 — Kinderopvang - Wijzer. All rights reserved.
We use cookies on our website to give you the most relevant experience by remembering your preferences and repeat visits. By clicking “Accept All”, you consent to the use of ALL the cookies. However, you may visit "Cookie Settings" to provide a controlled consent.
Cookie SettingsAccepteer alles
Manage consent

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary
Altijd ingeschakeld
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
CookieDuurBeschrijving
cookielawinfo-checkbox-advertisement1 yearSet by the GDPR Cookie Consent plugin, this cookie is used to record the user consent for the cookies in the "Advertisement" category .
cookielawinfo-checkbox-analytics11 monthsThis cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Analytics".
cookielawinfo-checkbox-functional11 monthsThe cookie is set by GDPR cookie consent to record the user consent for the cookies in the category "Functional".
cookielawinfo-checkbox-necessary11 monthsThis cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookies is used to store the user consent for the cookies in the category "Necessary".
cookielawinfo-checkbox-others11 monthsThis cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Other.
cookielawinfo-checkbox-performance11 monthsThis cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Performance".
CookieLawInfoConsent1 yearRecords the default button state of the corresponding category & the status of CCPA. It works only in coordination with the primary cookie.
PHPSESSIDsessionThis cookie is native to PHP applications. The cookie is used to store and identify a users' unique session ID for the purpose of managing user session on the website. The cookie is a session cookies and is deleted when all the browser windows are closed.
viewed_cookie_policy11 monthsThe cookie is set by the GDPR Cookie Consent plugin and is used to store whether or not user has consented to the use of cookies. It does not store any personal data.
Functional
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytics
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
CookieDuurBeschrijving
_gasessionThe _ga cookie, installed by Google Analytics, calculates visitor, session and campaign data and also keeps track of site usage for the site's analytics report. The cookie stores information anonymously and assigns a randomly generated number to recognize unique visitors.
_ga_*1 year 1 month 4 daysGoogle Analytics sets this cookie to store and count page views.
_ga_QJ3CEG9M0B2 yearsThis cookie is installed by Google Analytics.
_gat_gtag_UA_*1 minuteGoogle Analytics sets this cookie to store a unique user ID.
_gat_gtag_UA_174313809_1sessionSet by Google to distinguish users.
_gidsessionInstalled by Google Analytics, _gid cookie stores information on how visitors use a website, while also creating an analytics report of the website's performance. Some of the data that are collected include the number of visitors, their source, and the pages they visit anonymously.
Advertisement
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Others
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.
CookieDuurBeschrijving
__wpdm_clientsessionNo description
CaptchasessionNo description available.
OPSLAAN & ACCEPTEREN
Aangedreven door CookieYes Logo