DENK stelt vragen over afname zzp’ers, maar mist het perspectief van de kinderopvangbranche
Het aantal zzp’ers in de kinderopvang daalt flink en dat is precies wat de branche wil. Terwijl DENK vragen stelt over mogelijke personeelstekorten, benadrukken de branche dat minder (schijnzelfstandige) zzp’ers juist bijdraagt aan kwaliteit, vaste gezichten én duidelijkheid op de arbeidsmarkt.
Onlangs stelde DENK-Kamerlid Van El Abassi schriftelijke vragen aan de minister van VWS naar aanleiding van berichten over een forse afname van het aantal zzp’ers in de zorg en kinderopvang. In de kinderopvang gaat het volgens cijfers van de KVK om een daling van circa 10% in negen maanden tijd.
Geen slecht nieuws voor de sector
Waar de vragen van DENK lijken te vertrekken vanuit zorgen over het vertrek van zzp’ers en mogelijke personeelstekorten, ligt dat voor de kinderopvangbranche genuanceerder. Sterker nog: de Brancheorganisatie Kinderopvang raadt inmiddels actief af om nog met zzp’ers te werken. De reden: het risico op schijnzelfstandigheid, de wens tot behoud van kwaliteit en de noodzaak om te voldoen aan het ‘vaste gezichten’-beleid.
Branche al sinds 2022 in actie
De discussie over schijnzelfstandigheid in de kinderopvang is niet nieuw. In 2022 is al ingezet op het terugdringen van de inzet van zzp’ers, onder meer door werkgevers te adviseren kritisch te kijken naar de noodzaak van inhuur en te kiezen voor vaste, gekwalificeerde medewerkers. Dit draagt bij aan stabiliteit voor kinderen, een hechter team en minder risico’s rondom wet- en regelgeving.
Sinds 2022 tref je hierover ook diverse artikelen aan op Kinderopvang-Wijzer.nl, waarin ontwikkelingen, risico’s en adviezen rond schijnzelfstandigheid uitgebreid zijn belicht. Ook zijn er meningen te vinden over de zzp in de kinderopvang.
Meer duidelijkheid op de arbeidsmarkt, geen nieuwe uitzonderingen
Het is juist de bedoeling om meer duidelijkheid te creëren op de arbeidsmarkt over wat wel en niet mag rondom zelfstandigheid. De vraag van DENK of er een aparte, flexibele rechtspositie voor zorg- en kinderopvangprofessionals kan komen, zou deze duidelijkheid juist ondermijnen. Het invoeren van zo’n uitzonderingspositie kan leiden tot nieuwe grijze gebieden, meer onzekerheid en het risico dat schijnzelfstandigheid blijft bestaan.
Risico’s van zzp-inhuur
Arbeidsrechtadvocaten waarschuwen dat incidentele inhuur voor ‘piek en ziek’ in de praktijk vaak leidt tot langdurige inzet van dezelfde zzp’er, waardoor feitelijke schijnzelfstandigheid op de loer ligt. Bovendien staat het vaste gezichtenbeleid onder druk wanneer kinderen te vaak met wisselende medewerkers te maken krijgen.
Personeelstekort
Hoewel de branche zeker nog te maken heeft met een personeelstekort, is deze de laatste tijd iets verbeterd en dat terwijl veel organisaties besloten hebben geen gebruik meer te maken van deze zzp’ers. Of dat kan komen doordat zzp’ers weer in loondienst komen is de vraag, er zijn vele initiatieven in de branche voor o.a. zij-instromers. Dat er in Nederland kritisch gekeken moet worden naar contractvormen en naar de balans tussen werken als zelfstandige of in loondienst, is voor iedereen inmiddels wel duidelijk. De discussie gaat allang niet meer óf er regels moeten komen, maar hóe die regels eruitzien en hoe ze voor alle partijen helder en uitvoerbaar blijven.
Hieronder de vragen die gesteld zijn.
2025Z15100
Vragen van het lid van El Abassi (DENK) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het artikel «Afname van het aantal zzp’ers in thuiszorg en kinderopvang door strenger optreden tegen schijnzelfstandigheid» (ingezonden 12 augustus 2025).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Grote afname zzp’ers in thuiszorg en kinderopvang: het is buigen of barsten»?1
Vraag 2
Hoe beoordeelt u de forse daling van het aantal zzp’ers in de thuiszorg (– 8%) en kinderopvang (– 10%) sinds de strengere handhaving op schijnzelfstandig-heid?
- Hoeveel van deze zzp’ers zijn daadwerkelijk uit de sector gestapt, en hoeveel zijn overgestapt naar een dienstverband?
- Kunt u deze cijfers apart geven voor de thuiszorg en de kinderopvang?
Vraag 3
In hoeverre leidt de uitstroom van zzp’ers in de thuiszorg en kinderopvang tot acute personeelstekorten, mede in het licht van de door FNV Zorg & Welzijn gepresenteerde prognose waarin het tekort in de sector Zorg & Welzijn in 2034 oploopt tot 265.600 professionals?2
Vraag 4
Hoe wordt voorkomen dat deze ontwikkeling op korte en lange termijn ten koste gaat van de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening in de zorg?
Vraag 5
Erkent u dat de verscherpte handhaving op de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) onbedoeld kan bijdragen aan het vergroten van personeelstekorten in sectoren als thuiszorg en kinderopvang?
5b. Welke specifieke aanpassingen in beleid of uitvoering overweegt u om deze negatieve effecten van de strengere handhaving op de Wet DBA in de zorg tegen te gaan?
Vraag 6
Wat doet u om te voorkomen dat organisaties in de thuiszorg en kinderop-vang noodgedwongen de zorg of opvang moeten afschalen door het wegvallen van zzp’ers?
Vraag 7
Deelt u de zorg dat de verminderde inzet van zzp’ers leidt tot minder flexibiliteit en meer werkdruk voor vaste krachten, met mogelijke negatieve gevolgen voor ziekteverzuim en personeelsbehoud?
Vraag 8
Bent u bereid om, samen met de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, te onderzoeken of een aparte, flexibele rechtspositie voor zorg- en opvangprofessionals mogelijk is, die recht doet aan hun autonomie?
Vraag 9
Op welke manier worden werkgevers en zzp’ers in deze sectoren ondersteund bij de overgang naar nieuwe contractvormen, zodat er geen gat in de personeelsplanning ontstaat?
1 AD.nl, 12 augustus 2025, «Grote afname zzp’ers in thuiszorg en kinderopvang: «het is buigen of barsten»» (https://www.ad.nl/economie/grote-afname-zzpers-in-thuiszorg-en-kinderopvang-het-is-buigen-of-barsten~a45e68b4/.
2 FNV.nl, 17 december 2024, «Personeelstekort in de Zorg & Welzijn verviervoudigt» (https:// www.fnv.nl/nieuwsbericht/sectornieuws/zorg-welzijn/2024/12/personeelstekort-in-de-zorg-welzijnverviervoudigt
