Kinderopvang en sociaal-economische omgeving
Zijn verschillende soorten kinderopvangorganisaties op dezelfde manier over Nederland verdeeld? Of zijn bijvoorbeeld stichtingen, BV’s en eenmanszaken relatief vaker gevestigd in verschillende typen buurten?
In dit dashboard vergelijken we de rechtsvorm van kinderopvangorganisaties met kenmerken van het viercijferige postcodegebied waarin hun kinderopvanglocaties liggen. Daarbij kijken we onder meer naar inkomenspositie, WOZ-waarde, SES-WOA en de mate van stedelijkheid.
Je kunt de cijfers bekijken per kinderopvanglocatie of gewogen naar het aantal geregistreerde kindplaatsen. Ook is een aparte vergelijking mogelijk voor kinderdagverblijven (KDV) en buitenschoolse opvang (BSO).
De gegevens over kinderopvang zijn gekoppeld aan openbare CBS-gegevens. De cijfers zeggen iets over de sociaal-economische omgeving van een kinderopvanglocatie. Ze zeggen niet wat het inkomen is van de ouders die daadwerkelijk van die locatie gebruikmaken.
Rechtsvorm kinderopvang en sociaaleconomische omgeving
Deze vergelijking koppelt actuele kinderopvanglocaties aan CBS-gegevens voor hun viercijferige postcode. De cijfers beschrijven het postcodegebied waarin een locatie ligt en niet het inkomen van de ouders die de locatie daadwerkelijk gebruiken.
| Rechtsvorm | Locaties | Kindplaatsen | SES-dekking locaties | Gem. inkomenspositie | Gem. WOZ x €1.000 | Huish. laagste 40% inkomen | Huish. hoogste 20% inkomen | Gem. SES-WOA | Locaties in laagste 20% PC4 | Locaties in hoogste 20% PC4 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alle rechtsvormen | 17.999 | 714.417 | 99,5% | 52,1 | 412 | 37,7% | 21,3% | 0,083 | 24,6% | 16,4% |
| BV | 9.528 | 405.758 | 99,5% | 52,3 | 424 | 37,6% | 21,8% | 0,087 | 24,6% | 17,6% |
| Stichting | 6.677 | 259.672 | 99,6% | 52,0 | 399 | 37,7% | 20,8% | 0,079 | 24,6% | 15,3% |
| Eenmanszaak | 871 | 19.535 | 99,5% | 51,4 | 384 | 38,4% | 19,8% | 0,077 | 25,4% | 11,9% |
| VOF | 634 | 17.960 | 99,2% | 51,9 | 395 | 37,6% | 20,1% | 0,087 | 21,8% | 13,0% |
| Overige rechtsvorm | 228 | 9.891 | 100,0% | 50,9 | 402 | 39,4% | 20,4% | 0,054 | 35,1% | 20,6% |
| Vereniging * | 26 | 475 | 96,2% | 46,5 | 415 | 46,0% | 18,5% | -0,001 | 36,0% | 0,0% |
| CV * | 22 | 791 | 90,9% | 56,9 | 498 | 31,2% | 27,4% | 0,223 | 5,0% | 30,0% |
| Maatschap * | 12 | 303 | 83,3% | 58,8 | 449 | 27,9% | 28,2% | 0,284 | 0,0% | 70,0% |
| Cooperatie * | 1 | 32 | 100,0% | 50,1 | 347 | 41,1% | 16,6% | 0,018 | 0,0% | 0,0% |
Mate van stedelijkheid
Verdeling volgens de CBS-stedelijkheidsklasse van het PC4-gebied. De percentages tellen per rechtsvorm op tot circa 100% van de locaties of kindplaatsen waarvoor een stedelijkheidsklasse beschikbaar is.
| Rechtsvorm | Dekking | Zeer sterk stedelijk | Sterk stedelijk | Matig stedelijk | Weinig stedelijk | Niet stedelijk | Sterk + zeer sterk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alle rechtsvormen | 100,0% | 21,4% | 26,8% | 17,4% | 16,3% | 18,1% | 48,2% |
| BV | 100,0% | 23,4% | 29,4% | 17,3% | 15,4% | 14,5% | 52,8% |
| Stichting | 100,0% | 19,8% | 24,9% | 18,6% | 17,9% | 18,8% | 44,7% |
| Eenmanszaak | 100,0% | 15,0% | 18,7% | 13,8% | 13,3% | 39,2% | 33,8% |
| VOF | 100,0% | 16,1% | 18,8% | 13,4% | 19,4% | 32,3% | 34,9% |
| Overige rechtsvorm | 100,0% | 24,1% | 29,8% | 14,0% | 15,4% | 16,7% | 53,9% |
| Vereniging * | 100,0% | 46,2% | 7,7% | 0,0% | 3,8% | 42,3% | 53,8% |
| CV * | 100,0% | 22,7% | 9,1% | 0,0% | 9,1% | 59,1% | 31,8% |
| Maatschap * | 100,0% | 33,3% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 66,7% | 33,3% |
| Cooperatie * | 100,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 100,0% | 0,0% |
| Rechtsvorm | Locaties | Kindplaatsen | SES-dekking kindplaatsen | Gem. inkomenspositie | Gem. WOZ x €1.000 | Huish. laagste 40% inkomen | Huish. hoogste 20% inkomen | Gem. SES-WOA | Kindplaatsen in laagste 20% PC4 | Kindplaatsen in hoogste 20% PC4 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alle rechtsvormen | 17.999 | 714.417 | 99,5% | 52,7 | 424 | 36,9% | 22,3% | 0,098 | 22,8% | 19,5% |
| BV | 9.528 | 405.758 | 99,5% | 52,8 | 434 | 36,9% | 22,7% | 0,100 | 23,1% | 20,4% |
| Stichting | 6.677 | 259.672 | 99,6% | 52,7 | 412 | 36,8% | 21,9% | 0,097 | 22,2% | 18,6% |
| Eenmanszaak | 871 | 19.535 | 99,5% | 51,5 | 384 | 38,3% | 19,8% | 0,076 | 24,4% | 11,3% |
| VOF | 634 | 17.960 | 99,3% | 52,4 | 408 | 36,9% | 20,7% | 0,101 | 20,1% | 16,1% |
| Overige rechtsvorm | 228 | 9.891 | 100,0% | 51,4 | 411 | 38,8% | 21,2% | 0,065 | 34,2% | 24,7% |
| Vereniging * | 26 | 475 | 93,7% | 45,6 | 413 | 47,4% | 17,7% | -0,028 | 39,8% | 0,0% |
| CV * | 22 | 791 | 90,4% | 59,2 | 520 | 28,8% | 30,8% | 0,261 | 1,4% | 41,3% |
| Maatschap * | 12 | 303 | 91,1% | 58,1 | 441 | 28,8% | 27,3% | 0,261 | 0,0% | 64,5% |
| Cooperatie * | 1 | 32 | 100,0% | 50,1 | 347 | 41,1% | 16,6% | 0,018 | 0,0% | 0,0% |
Mate van stedelijkheid
Verdeling volgens de CBS-stedelijkheidsklasse van het PC4-gebied. De percentages tellen per rechtsvorm op tot circa 100% van de locaties of kindplaatsen waarvoor een stedelijkheidsklasse beschikbaar is.
| Rechtsvorm | Dekking | Zeer sterk stedelijk | Sterk stedelijk | Matig stedelijk | Weinig stedelijk | Niet stedelijk | Sterk + zeer sterk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alle rechtsvormen | 100,0% | 22,3% | 29,5% | 18,6% | 16,8% | 12,7% | 51,8% |
| BV | 100,0% | 24,1% | 32,2% | 18,2% | 15,1% | 10,5% | 56,2% |
| Stichting | 100,0% | 20,7% | 26,7% | 20,1% | 19,4% | 13,0% | 47,5% |
| Eenmanszaak | 100,0% | 13,6% | 19,9% | 14,6% | 15,4% | 36,4% | 33,5% |
| VOF | 100,0% | 13,9% | 19,0% | 14,1% | 22,5% | 30,5% | 32,9% |
| Overige rechtsvorm | 100,0% | 24,4% | 32,9% | 17,7% | 13,6% | 11,4% | 57,3% |
| Vereniging * | 100,0% | 40,8% | 15,2% | 0,0% | 3,2% | 40,8% | 56,0% |
| CV * | 100,0% | 18,8% | 23,3% | 0,0% | 10,1% | 47,8% | 42,1% |
| Maatschap * | 100,0% | 22,8% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 77,2% | 22,8% |
| Cooperatie * | 100,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 100,0% | 0,0% |
| Rechtsvorm | Locaties | Kindplaatsen | SES-dekking locaties | Gem. inkomenspositie | Gem. WOZ x €1.000 | Huish. laagste 40% inkomen | Huish. hoogste 20% inkomen | Gem. SES-WOA | Locaties in laagste 20% PC4 | Locaties in hoogste 20% PC4 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alle rechtsvormen | 9.427 | 329.988 | 99,6% | 51,6 | 407 | 38,4% | 20,9% | 0,070 | 26,6% | 15,1% |
| BV | 4.814 | 189.532 | 99,6% | 51,9 | 420 | 38,2% | 21,5% | 0,076 | 26,1% | 16,4% |
| Stichting | 3.573 | 114.192 | 99,7% | 51,4 | 393 | 38,6% | 20,2% | 0,060 | 27,5% | 13,9% |
| Eenmanszaak | 504 | 10.793 | 99,6% | 51,5 | 389 | 38,4% | 20,0% | 0,077 | 26,1% | 12,7% |
| VOF | 362 | 9.700 | 99,2% | 51,8 | 394 | 37,7% | 20,1% | 0,087 | 21,4% | 12,5% |
| Overige rechtsvorm | 131 | 4.813 | 100,0% | 50,3 | 396 | 40,3% | 19,9% | 0,036 | 36,6% | 19,1% |
| Vereniging * | 22 | 351 | 100,0% | 46,7 | 406 | 45,7% | 18,7% | 0,003 | 36,4% | 0,0% |
| CV * | 13 | 384 | 92,3% | 55,8 | 480 | 32,6% | 26,0% | 0,194 | 8,3% | 25,0% |
| Maatschap * | 7 | 191 | 85,7% | 58,7 | 457 | 28,0% | 28,1% | 0,284 | 0,0% | 66,7% |
| Cooperatie * | 1 | 32 | 100,0% | 50,1 | 347 | 41,1% | 16,6% | 0,018 | 0,0% | 0,0% |
Mate van stedelijkheid
Verdeling volgens de CBS-stedelijkheidsklasse van het PC4-gebied. De percentages tellen per rechtsvorm op tot circa 100% van de locaties of kindplaatsen waarvoor een stedelijkheidsklasse beschikbaar is.
| Rechtsvorm | Dekking | Zeer sterk stedelijk | Sterk stedelijk | Matig stedelijk | Weinig stedelijk | Niet stedelijk | Sterk + zeer sterk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alle rechtsvormen | 100,0% | 23,6% | 26,2% | 16,7% | 15,5% | 18,1% | 49,8% |
| BV | 100,0% | 25,8% | 28,6% | 16,7% | 14,6% | 14,3% | 54,4% |
| Stichting | 100,0% | 21,9% | 24,7% | 17,9% | 16,7% | 18,8% | 46,6% |
| Eenmanszaak | 100,0% | 16,9% | 19,4% | 13,7% | 13,5% | 36,5% | 36,3% |
| VOF | 100,0% | 18,0% | 19,6% | 11,0% | 20,2% | 31,2% | 37,6% |
| Overige rechtsvorm | 100,0% | 26,0% | 27,5% | 13,0% | 16,8% | 16,8% | 53,4% |
| Vereniging * | 100,0% | 50,0% | 4,5% | 0,0% | 4,5% | 40,9% | 54,5% |
| CV * | 100,0% | 23,1% | 7,7% | 0,0% | 7,7% | 61,5% | 30,8% |
| Maatschap * | 100,0% | 28,6% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 71,4% | 28,6% |
| Cooperatie * | 100,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 100,0% | 0,0% |
| Rechtsvorm | Locaties | Kindplaatsen | SES-dekking kindplaatsen | Gem. inkomenspositie | Gem. WOZ x €1.000 | Huish. laagste 40% inkomen | Huish. hoogste 20% inkomen | Gem. SES-WOA | Kindplaatsen in laagste 20% PC4 | Kindplaatsen in hoogste 20% PC4 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alle rechtsvormen | 9.427 | 329.988 | 99,6% | 52,0 | 416 | 38,0% | 21,6% | 0,078 | 25,8% | 17,4% |
| BV | 4.814 | 189.532 | 99,5% | 52,2 | 428 | 37,9% | 22,1% | 0,082 | 25,8% | 18,5% |
| Stichting | 3.573 | 114.192 | 99,8% | 51,8 | 400 | 38,1% | 20,9% | 0,070 | 25,9% | 15,9% |
| Eenmanszaak | 504 | 10.793 | 99,6% | 51,4 | 387 | 38,6% | 19,9% | 0,071 | 26,2% | 11,7% |
| VOF | 362 | 9.700 | 99,6% | 52,5 | 406 | 36,8% | 20,8% | 0,106 | 18,9% | 16,4% |
| Overige rechtsvorm | 131 | 4.813 | 100,0% | 50,2 | 393 | 40,6% | 20,0% | 0,032 | 38,0% | 20,8% |
| Vereniging * | 22 | 351 | 100,0% | 46,6 | 405 | 45,9% | 18,5% | -0,001 | 36,8% | 0,0% |
| CV * | 13 | 384 | 89,6% | 58,2 | 503 | 29,7% | 28,7% | 0,246 | 2,9% | 31,1% |
| Maatschap * | 7 | 191 | 91,6% | 58,7 | 459 | 28,2% | 28,3% | 0,274 | 0,0% | 72,6% |
| Cooperatie * | 1 | 32 | 100,0% | 50,1 | 347 | 41,1% | 16,6% | 0,018 | 0,0% | 0,0% |
Mate van stedelijkheid
Verdeling volgens de CBS-stedelijkheidsklasse van het PC4-gebied. De percentages tellen per rechtsvorm op tot circa 100% van de locaties of kindplaatsen waarvoor een stedelijkheidsklasse beschikbaar is.
| Rechtsvorm | Dekking | Zeer sterk stedelijk | Sterk stedelijk | Matig stedelijk | Weinig stedelijk | Niet stedelijk | Sterk + zeer sterk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alle rechtsvormen | 100,0% | 24,6% | 29,0% | 17,5% | 16,1% | 12,9% | 53,5% |
| BV | 100,0% | 27,2% | 31,5% | 17,0% | 13,9% | 10,3% | 58,7% |
| Stichting | 100,0% | 21,8% | 26,2% | 19,4% | 19,0% | 13,6% | 48,0% |
| Eenmanszaak | 100,0% | 16,2% | 20,5% | 14,3% | 15,4% | 33,6% | 36,7% |
| VOF | 100,0% | 14,3% | 19,9% | 10,8% | 24,7% | 30,3% | 34,2% |
| Overige rechtsvorm | 100,0% | 26,0% | 33,2% | 15,9% | 15,0% | 9,8% | 59,3% |
| Vereniging * | 100,0% | 48,4% | 6,8% | 0,0% | 4,3% | 40,5% | 55,3% |
| CV * | 100,0% | 14,6% | 16,7% | 0,0% | 8,3% | 60,4% | 31,3% |
| Maatschap * | 100,0% | 19,4% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 80,6% | 19,4% |
| Cooperatie * | 100,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 100,0% | 0,0% |
| Rechtsvorm | Locaties | Kindplaatsen | SES-dekking locaties | Gem. inkomenspositie | Gem. WOZ x €1.000 | Huish. laagste 40% inkomen | Huish. hoogste 20% inkomen | Gem. SES-WOA | Locaties in laagste 20% PC4 | Locaties in hoogste 20% PC4 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alle rechtsvormen | 8.572 | 384.429 | 99,4% | 52,6 | 417 | 37,0% | 21,8% | 0,097 | 22,5% | 17,8% |
| BV | 4.714 | 216.226 | 99,4% | 52,7 | 428 | 37,0% | 22,2% | 0,098 | 23,1% | 18,9% |
| Stichting | 3.104 | 145.480 | 99,4% | 52,8 | 407 | 36,7% | 21,6% | 0,100 | 21,2% | 16,9% |
| Eenmanszaak | 367 | 8.742 | 99,5% | 51,4 | 377 | 38,4% | 19,5% | 0,077 | 24,4% | 10,7% |
| VOF | 272 | 8.260 | 99,3% | 52,0 | 397 | 37,5% | 20,2% | 0,086 | 22,2% | 13,7% |
| Overige rechtsvorm | 97 | 5.078 | 100,0% | 51,8 | 412 | 38,0% | 21,0% | 0,078 | 33,0% | 22,7% |
| CV * | 9 | 407 | 88,9% | 58,6 | 524 | 29,1% | 29,5% | 0,266 | 0,0% | 37,5% |
| Maatschap * | 5 | 112 | 80,0% | 58,9 | 437 | 27,8% | 28,5% | 0,283 | 0,0% | 75,0% |
| Vereniging * | 4 | 124 | 75,0% | 44,7 | 464 | 48,3% | 17,2% | -0,035 | 33,3% | 0,0% |
Mate van stedelijkheid
Verdeling volgens de CBS-stedelijkheidsklasse van het PC4-gebied. De percentages tellen per rechtsvorm op tot circa 100% van de locaties of kindplaatsen waarvoor een stedelijkheidsklasse beschikbaar is.
| Rechtsvorm | Dekking | Zeer sterk stedelijk | Sterk stedelijk | Matig stedelijk | Weinig stedelijk | Niet stedelijk | Sterk + zeer sterk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alle rechtsvormen | 100,0% | 19,0% | 27,4% | 18,2% | 17,2% | 18,1% | 46,5% |
| BV | 100,0% | 20,9% | 30,2% | 18,0% | 16,2% | 14,7% | 51,1% |
| Stichting | 100,0% | 17,3% | 25,2% | 19,3% | 19,4% | 18,7% | 42,5% |
| Eenmanszaak | 100,0% | 12,5% | 17,7% | 13,9% | 13,1% | 42,8% | 30,2% |
| VOF | 100,0% | 13,6% | 17,6% | 16,5% | 18,4% | 33,8% | 31,3% |
| Overige rechtsvorm | 100,0% | 21,6% | 33,0% | 15,5% | 13,4% | 16,5% | 54,6% |
| CV * | 100,0% | 22,2% | 11,1% | 0,0% | 11,1% | 55,6% | 33,3% |
| Maatschap * | 100,0% | 40,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 60,0% | 40,0% |
| Vereniging * | 100,0% | 25,0% | 25,0% | 0,0% | 0,0% | 50,0% | 50,0% |
| Rechtsvorm | Locaties | Kindplaatsen | SES-dekking kindplaatsen | Gem. inkomenspositie | Gem. WOZ x €1.000 | Huish. laagste 40% inkomen | Huish. hoogste 20% inkomen | Gem. SES-WOA | Kindplaatsen in laagste 20% PC4 | Kindplaatsen in hoogste 20% PC4 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alle rechtsvormen | 8.572 | 384.429 | 99,5% | 53,4 | 430 | 36,1% | 22,9% | 0,115 | 20,3% | 21,2% |
| BV | 4.714 | 216.226 | 99,5% | 53,4 | 439 | 36,1% | 23,2% | 0,116 | 20,8% | 22,0% |
| Stichting | 3.104 | 145.480 | 99,6% | 53,5 | 421 | 35,8% | 22,8% | 0,118 | 19,2% | 20,7% |
| Eenmanszaak | 367 | 8.742 | 99,4% | 51,7 | 381 | 38,0% | 19,8% | 0,082 | 22,2% | 10,9% |
| VOF | 272 | 8.260 | 98,8% | 52,4 | 410 | 37,0% | 20,6% | 0,095 | 21,4% | 15,7% |
| Overige rechtsvorm | 97 | 5.078 | 100,0% | 52,6 | 427 | 37,0% | 22,3% | 0,097 | 30,7% | 28,4% |
| CV * | 9 | 407 | 91,2% | 60,1 | 536 | 27,9% | 32,7% | 0,276 | 0,0% | 50,7% |
| Maatschap * | 5 | 112 | 90,2% | 57,1 | 409 | 29,9% | 25,7% | 0,238 | 0,0% | 50,5% |
| Vereniging * | 4 | 124 | 75,8% | 41,7 | 437 | 53,0% | 14,6% | -0,128 | 51,1% | 0,0% |
Mate van stedelijkheid
Verdeling volgens de CBS-stedelijkheidsklasse van het PC4-gebied. De percentages tellen per rechtsvorm op tot circa 100% van de locaties of kindplaatsen waarvoor een stedelijkheidsklasse beschikbaar is.
| Rechtsvorm | Dekking | Zeer sterk stedelijk | Sterk stedelijk | Matig stedelijk | Weinig stedelijk | Niet stedelijk | Sterk + zeer sterk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alle rechtsvormen | 100,0% | 20,4% | 30,0% | 19,6% | 17,5% | 12,6% | 50,4% |
| BV | 100,0% | 21,3% | 32,8% | 19,2% | 16,1% | 10,7% | 54,1% |
| Stichting | 100,0% | 19,9% | 27,1% | 20,6% | 19,7% | 12,6% | 47,0% |
| Eenmanszaak | 100,0% | 10,4% | 19,2% | 15,0% | 15,5% | 39,9% | 29,5% |
| VOF | 100,0% | 13,4% | 17,8% | 18,0% | 19,9% | 30,9% | 31,2% |
| Overige rechtsvorm | 100,0% | 22,8% | 32,5% | 19,5% | 12,3% | 12,8% | 55,4% |
| CV * | 100,0% | 22,9% | 29,5% | 0,0% | 11,8% | 35,9% | 52,3% |
| Maatschap * | 100,0% | 28,6% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 71,4% | 28,6% |
| Vereniging * | 100,0% | 19,4% | 38,7% | 0,0% | 0,0% | 41,9% | 58,1% |
De inkomenspositie en SES-WOA komen uit de CBS-publicatie 2024; WOZ uit CBS Kerncijfers postcode4 2025 v1. Een hogere inkomenspositie betekent dat huishoudens in het postcodegebied gemiddeld hoger in de landelijke inkomensverdeling zitten. Ontbrekende of door CBS afgeschermde waarden worden niet als nul meegeteld.
De knop Naar kindplaatsen weegt de kenmerken van een postcode zwaarder wanneer op die locatie meer geregistreerde kindplaatsen zijn. Dit zegt iets anders dan het aantal daadwerkelijk aanwezige kinderen.
De tabel Mate van stedelijkheid gebruikt de CBS-stedelijkheidsklasse van het PC4-gebied: van zeer sterk stedelijk (klasse 1) tot niet stedelijk (klasse 5). Ook hier kan worden gewisseld tussen locaties en weging naar kindplaatsen.
De binnen-gemeente vergelijking vergelijkt stichting en BV alleen in gemeenten waar beide voorkomen en geeft iedere gemeente hetzelfde gewicht. Daarmee wordt het effect van de landelijke regionale spreiding deels verminderd, maar het blijft een beschrijvende analyse en geen bewijs voor oorzaak of doelbewuste vestigingskeuzes.
* Rechtsvormen met minder dan 50 locaties zijn gevoelig voor uitschieters en moeten voorzichtig worden geinterpreteerd.
Bronnen: CBS Kerncijfers postcode4 2025 v1 en CBS Sociaal-economische status (SES-WOA) per viercijferige postcode 2024, inclusief studentenhuishoudens.
Wat zegt de rechtsvorm over kinderopvang?
Bij discussies over kinderopvang worden organisaties regelmatig verdeeld in bijvoorbeeld stichtingen en commerciële ondernemingen. Daarbij wordt een stichting soms automatisch gekoppeld aan het begrip ‘maatschappelijke kinderopvang’. Dat is te eenvoudig.
Een stichting is een juridische rechtsvorm. Die rechtsvorm zegt op zichzelf niet of een kinderopvangorganisatie meer of minder maatschappelijk handelt dan een BV, vereniging, VOF of eenmanszaak.
Ook het begrip ‘maatschappelijke kinderopvang’ is geen objectieve kwalificatie die automatisch uit de rechtsvorm volgt. Organisaties en branchepartijen kunnen verschillende betekenissen aan het begrip geven. Een kinderopvangorganisatie kan zichzelf dus als maatschappelijk presenteren, maar alleen die aanduiding zegt nog weinig over bijvoorbeeld tarieven, toegankelijkheid, vestigingsbeleid, kwaliteit, financiële keuzes of de buurten waarin de organisatie actief is.
Daarbij speelt natuurlijk ook profilering een rol. Het woord ‘maatschappelijk’ kan een inhoudelijke visie weergeven, maar kan tegelijkertijd onderdeel zijn van de positionering en marketing van een organisatie. Daarom gebruikt Kinderopvang-Wijzer de rechtsvorm en de feitelijke beschikbare gegevens als uitgangspunt voor dit dashboard, en niet de manier waarop een organisatie zichzelf omschrijft.
Lees hierover ook ons achtergrondartikel: Bestaat er wel maatschappelijke kinderopvang?
Stichtingen versus BV’s: wat kunnen de cijfers laten zien?
Het dashboard maakt het mogelijk om feitelijk te onderzoeken of er verschillen bestaan in de gebieden waar verschillende rechtsvormen actief zijn. Zijn stichtingen bijvoorbeeld vaker gevestigd in postcodegebieden met een lagere inkomenspositie? Liggen BV-locaties vaker in gebieden met een hogere WOZ-waarde? En verandert het beeld wanneer niet het aantal locaties, maar het aantal kindplaatsen wordt vergeleken?
Ook de mate van stedelijkheid is daarbij relevant. Een verschil tussen stichtingen en BV’s kan namelijk samenhangen met het feit dat bepaalde organisaties relatief veel in grote steden of juist in minder stedelijke gebieden actief zijn.
Voorzichtig met conclusies
De cijfers laten samenhang zien, maar bewijzen geen oorzaak. Wanneer stichtingen bijvoorbeeld gemiddeld vaker in bepaalde postcodegebieden voorkomen, betekent dat niet automatisch dat de rechtsvorm daarvan de oorzaak is. Historische groei, gemeentelijk beleid, overnames, de aanwezigheid van scholen, beschikbare huisvesting en de verdeling tussen KDV en BSO kunnen allemaal invloed hebben.
Het dashboard is daarom vooral bedoeld om verschillen zichtbaar te maken en de discussie over marktstructuur, toegankelijkheid en de sociaal-economische spreiding van kinderopvang met cijfers te ondersteunen.
Bronnen: actuele registratiegegevens kinderopvang, CBS Kerncijfers postcode4 2025 en CBS SES-WOA per viercijferige postcode 2024. Bij kleine aantallen of ontbrekende CBS-waarden kunnen gegevens niet beschikbaar zijn.
