Ontwikkeling kinderopvangbranche nov 2020 versus nov 2025

De kinderopvangbranche is constant in beweging. Maar hoe is de ontwikkeling van de laatste 5 jaar met de KDV en BSO locaties? En hoe is de verhouding tussen de verschillende rechtsvormen. Bij de internetconsulatie Wet Financiering Kinderopvang is dat ook van belang. Uit de Memorie van Toelichting blijkt dat het voor kleinere organisaties nogal eens moeilijk kan worden na 2029 als de DAEB ingevoerd zou worden. Dus hoe is de verdeling en ontwikkeling?

Zie ook: Dossier kinderopvang in beeld. In deze serie ook het overzicht van de ontwikkeling bij de verschillende gemeentes.

Non-profit versus for-profit – maatschappelijk of commercieel?

Er wordt vaak een scherp onderscheid gemaakt tussen non-profit/maatschappelijke organisaties en for-profit/commerciële organisaties. In die indeling worden stichtingen (en verenigingen) meestal automatisch als non-profit of maatschappelijk gezien, terwijl alle andere rechtsvormen als commercieel worden bestempeld. Dat is echter een vrij simplistische en soms misleidende benadering.

In de praktijk moet iedere kinderopvangorganisatie; overigens net als ieder schoolbestuur; winstgevend zijn om financieel gezond te kunnen blijven. Er is immers vermogen nodig als buffer voor tegenvallende jaren, investeringen of onvoorziene omstandigheden. Het verschil zit vooral in de herkomst van dat vermogen: bij stichtingen is dit historisch vaak opgebouwd met gemeenschapsgelden (zoals subsidies), terwijl bij andere rechtsvormen het startkapitaal meestal afkomstig is van de oprichters of eigenaren en later wordt aangevuld met behaalde resultaten; deze lopen dus forse risico’s over kapitaal..

Daarnaast is het begrip “maatschappelijk” nauwelijks afgebakend en daardoor erg subjectief. Wat maatschappelijk handelen precies inhoudt, verschilt per persoon en per organisatie. Zo is het de vraag in hoeverre een stichting met uurtarieven bóven het maximum tarief voor kinderopvangtoeslag en een aanzienlijk vermogen nog als maatschappelijk kan worden beschouwd. Daarbij speelt ook mee of middelen daadwerkelijk binnen de organisatie blijven, of dat geld wegvloeit via constructies met management- of vastgoedvennootschappen. Uit onderzoek van SEO blijkt dat stichtingen vaker een dergelijke vastgoed-constructie hebben, terwijl dit bij for-profit organisaties juist minder voorkomt.

Qua winstgevendheid is er volgens het sectorrapport van Waarborgfonds Kinderopvang geen groot verschil in de rendementspercentage tussen de verschillende rechtsvormen. Alhoewel deze iets hoger is bij een besloten vennootschap kan dat ook komen doordat mogelijk zuiniger of efficiënter omgaat met de (eigen) middelen.

Het vergelijk tussen medio november 2020 en 2025

Onderstaand een vergelijk van de situatie medio november 2020 en medio november 2025. Hierbij wordt uitgegaan van de unieke houders, dus unieke KVK nummers. Een deel van deze houders zal eigendom zijn van een en dezelfde eigenaar, hier is dus geen rekening mee gehouden.  

In deze periode is het aantal houders (unieke KVK nummers) gedaald met 0,61 % van 2.966 naar 2.948. Er zijn wel 1.138 houders (circa 38,4 %) uitgeschreven maar ook 1.120 nieuwe houders ingeschreven. Het uitschrijven kan het gevolg zijn het stopzetten of faillissement van de houder, of verkoop/fusie van de activiteiten of omzetten naar een andere rechtsvorm (waardoor er gelijk ook een nieuwe inschrijving is). Dat is niet te achterhalen.

In deze periode is het aantal kindplaatsen met 13,75 % gestegen en het aantal locaties met 7,2 %

Wordt gekeken naar het aantal kindplaatsen per houder is er een stijging van 14,44 %, het aantal kindplaatsen per locatie met 6,10 % en aantal locaties per houder met 7,86 %. Dat betekend dat vooral het aantal kindplaatsen op bestaande locaties is uitgebreid. Deze trend is al langere tijd zichtbaar.

	nov-20	uitgeschreven	ingeschreven	ongewijzigd	nov-25	Groei
Aantal houders	2.966	-1.138	1.120	1.828	2.948	-0,61%
Aantal kindplaatsen	615.865	-167.831	148.591	103.905	700.530	13,75%
Aantal locaties	16.590	-4.880	4.173	1.902	17.785	7,20%
Aantal KPL per houder	207,64	147,48	132,67	56,84	237,63	14,44%
Aantal KPL per locatie	37,12	34,39	35,61	54,63	39,39	6,10%
Aantal locaties per houder	5,59	4,29	3,73	1,04	6,03	7,86%

Wordt er gekeken naar de verdeling per rechtsvorm is er medio november 2020 het onderstaande beeld. Hierbij is duidelijk dat Stichtingen het hoogste aantal kindplaatsen per houder heeft (441,0 per houder) terwijl dat bij een BV 263,8 bedraagt. Bij alle andere rechtsvormen is dat nog veel lager.

Ook het aantal locaties per houder is bij de stichtingen fors hoger dan de andere rechtsvormen.

Rechtsvorm – nov 2020	KPL	LOC	HOUDERS	KPL/ HOUDER	KPL/ LOC	LOC/ HOUDER
Besloten Vennootschap	340.592	8.036	1.291	263,8	42,4	6,2
Commanditaire Vennootschap	777	26	11	70,6	29,9	2,4
Coöperatie
Eenmanszaak	27.974	1.235	680	41,1	22,7	1,8
Kapitaalvennootschap buiten EER	68	2	1	68,0	34,0	2,0
Maatschap	169	7	5	33,8	24,1	1,4
Onbekend	4.605	141	54	85,3	32,7	2,6
Rechtspersoon in oprichting	84	3			28,0
Stichting	214.336	6.188	486	441,0	34,6	12,7
Vennootschap Onder Firma	26.453	918	424	62,4	28,8	2,2
Vereniging	807	34	14	57,6	23,7	2,4
Eindtotaal	615.865	16.590	2.966	207,6	37,1	5,6

Medio november 2025 is sprake van onderstaande verdeling. Bij de Stichtingen is het aantal kindplaatsen per houder gestegen van 441,0 naar 651,5 in 2025. Het aantal locaties per stichting is van 12,7 gestegen naar 17,1. Bij de besloten vennootschap is het aantal kindplaatsen per houder gedaald van 263,8 naar 249,6.

Rechtsvorm – nov 2025	KPL	LOC	HOUDERS	KPL/ HOUDER	KPL/LOC	LOC/ HOUDER
Besloten Vennootschap	403.114	9.400	1.615	249,6	42,9	5,8
Commanditaire Vennootschap	808	23	14	57,7	35,1	1,6
Coöperatie	24	1	1	24,0	24,0	1,0
Eenmanszaak	21.793	948	530	41,1	23,0	1,8
Kapitaalvennootschap buiten EER	68	2	1	68,0	34,0	2,0
Maatschap	254	12	6	42,3	21,2	2,0
Onbekend	1.428	45	29	49,2	31,7	1,6
Rechtspersoon in oprichting	225	6	3	75,0	37,5	2,0
Stichting	253.438	6.645	389	651,5	38,1	17,1
Vennootschap Onder Firma	18.868	673	348	54,2	28,0	1,9
Vereniging	510	30	12	42,5	17,0	2,5
Eindtotaal	700.530	17.785	2.948	237,6	39,4	6,0

Als we deze 2 meetpunten vergelijken, dan volgt onderstaand beeld. Alhoewel er 97 stichtingen als houder zijn verdwenen, is het aantal kindplaatsen, locaties en de verhoudingen fors toegenomen. Alhoewel er 324 besloten vennootschappen zijn bijgekomen met 62.522 kindplaatsen en 1.364 locaties is de verhouding kindplaatsen of locatie per houder afgenomen.

De resterende stichtingen zijn dus fors groter geworden per houder. Duidelijk is verder de afname van eenmanszaken en VOF’s. Vermoedelijk zal een gedeelte omgezet zijn naar de rechtsvorm besloten vennootschap.

Rechtsvorm mutatie	KPL	LOC	HOUDERS	KPL/ HOUDER	KPL/LOC	LOC/ HOUDER
Besloten Vennootschap	62.522	1.364	324	-14,2	0,5	-0,4
Commanditaire Vennootschap	31	-3	3	-12,9	5,2	-0,7
Coöperatie	24	1	1	24,0	24,0	1,0
Eenmanszaak	-6.181	-287	-150	-0,0	0,3	-0,0
Kapitaalvennootschap buiten EER	0	0	0	0,0	0,0	0,0
Maatschap	85	5	1	8,5	-3,0	0,6
Onbekend	-3.177	-96	-25	-36,0	-0,9	-1,1
Rechtspersoon in oprichting	141	3	3	75,0	9,5	2,0
Stichting	39.102	457	-97	210,5	3,5	4,3
Vennootschap Onder Firma	-7.585	-245	-76	-8,2	-0,8	-0,2
Vereniging	-297	-4	-2	-15,1	-6,7	0,1
Eindtotaal	84.665	1.195	-18	30,0	2,3	0,4

Bekijken we medio november 2020 hoeveel locaties per houder zijn krijg je onderstaand beeld. Van de 2.966 houders hebben 2.476 houders (83,48 %) maximaal 5 locaties. Zo’n 142 houders (4,8 %) hebben 21 locaties of meer.

Aantal locaties per houder2020	BV	Stichting	Eenmans/ VOF/CV	Overig	Totaal
1	376	141	523	36	1.076
2	391	84	394	24	893
3	133	26	89	8	256
4	87	24	56	2	169
5	46	19	16	1	82
6	42	7	17	1	67
7	36	9	8	0	53
8	20	12	1	1	34
9	15	11	3	0	29
10	14	11	2	0	27
11	12	11	0	0	23
12	17	8	1	0	26
13	10	8	0	0	18
14	7	8	2	0	17
15	7	8	2	0	17
16	6	3	0	0	9
17	3	2	0	0	5
18	7	3	0	1	11
19	2	6	0	0	8
20	0	3	1	0	4
subtotaal	1.231	404	1.115	74	2.824
21 tm 50	37	55	0	0	92
51 tm 100	18	21	0	0	39
101 tm 150	1	2	0	0	3
151  tm 200	2	0	0	0	2
201 >	2	4	0	0	6
Totaal	1.291	486	1.115	74	2.966

Bekijken we vervolgens medio november 2025 hoeveel locaties per houder zijn krijg je onderstaand beeld. Van de 2.966 (was 2.948) houders hebben 2.478 (was 2.476) houders oftewel 84,1 % (was 83,48 %) maximaal 5 locaties. Zo’n 157 (was 142) houders oftewel 5,3 % (was 4,8 %) hebben 21 locaties of meer.

Aantal locaties  per houder 2025	BV	Stichting	Eenmans/ VOF/CV	Overig	Totaal
1	534	109	460	30	1.133
2	466	55	278	17	816
3	165	21	81	2	269
4	122	18	30	1	171
5	57	11	20	1	89
6	48	8	10	0	66
7	33	12	6	0	51
8	27	10	3	0	40
9	15	6	3	0	24
10	18	8	0	0	26
11	6	4	0	0	10
12	6	6	1	0	13
13	8	1	0	0	9
14	9	7	0	0	16
15	5	8	0	0	13
16	6	9	0	0	15
17	4	1	0	1	6
18	7	4	0	0	11
19	4	0	0	0	4
20	3	6	0	0	9
subtotaal	1.543	304	892	52	2.791
21 tm 50	48	57	0	0	105
51 tm 100	14	17	0	0	31
101 tm 150	3	5	0	0	8
151  tm 200	4	3	0	0	7
201 >	3	3	0	0	6
Totaal	1.615	389	892	52	2.948

Als deze bovenstaande 2 tabellen vergeleken worden zijn er onderstaande mutaties zichtbaar. Alhoewel het aantal houders met rechtsvorm is toegenomen is dat vooral ten laste van de eenmanszaken/VOF en CV’s en zijn het vaak kleine vennootschappen.

Mutatie 2020 vs 2025	BV	Stichting	Eenmans/ VOF/CV	Overig	Totaal
1	158	-32	-63	-6	57
2	75	-29	-116	-7	-77
3	32	-5	-8	-6	13
4	35	-6	-26	-1	2
5	11	-8	4	0	7
6	6	1	-7	-1	-1
7	-3	3	-2	0	-2
8	7	-2	2	-1	6
9	0	-5	0	0	-5
10	4	-3	-2	0	-1
11	-6	-7	0	0	-13
12	-11	-2	0	0	-13
13	-2	-7	0	0	-9
14	2	-1	-2	0	-1
15	-2	0	-2	0	-4
16	0	6	0	0	6
17	1	-1	0	1	1
18	0	1	0	-1	0
19	2	-6	0	0	-4
20	3	3	-1	0	5
subtotaal	312	-100	-223	-22	-33
21 tm 50	11	2	0	0	13
51 tm 100	-4	-4	0	0	-8
101 tm 150	2	3	0	0	5
151  tm 200	2	3	0	0	5
201 >	1	-1	0	0	0
Totaal	324	-97	-223	-22	-18

Marktaandeel per rechtsvorm

Wat is het marktaandeel per rechtsvorm in de kinderopvang. Deze kan berekend worden op basis van het aantal kindplaatsen, aantal locaties en aantal houders.  Medio november 2020 is het hoogste marktaandeel bij de kindplaatsen, locaties en houders. Bij de stichtingen is deze bij kindplaatsen en locaties veel forser dan bij het aantal houders. Dat stichting per houder fors groter zijn blijkt wel dat de VOF’s qua houders bijna een gelijk marktaandeel hebben, maar dat bij de kindplaatsen en locaties dit maar een fractie ervan is.

Marktaandeel rechtsvorm – nov 2020	KPL	LOC	HOUDERS
Besloten Vennootschap	55,3%	48,4%	43,5%
Commanditaire Vennootschap	0,1%	0,2%	0,4%
Coöperatie	0,0%	0,0%	0,0%
Eenmanszaak	4,5%	7,4%	22,9%
Kapitaalvennootschap buiten EER	0,0%	0,0%	0,0%
Maatschap	0,0%	0,0%	0,2%
Onbekend	0,7%	0,8%	1,8%
Rechtspersoon in oprichting	0,0%	0,0%	0,0%
Stichting	34,8%	37,3%	16,4%
Vennootschap Onder Firma	4,3%	5,5%	14,3%
Vereniging	0,1%	0,2%	0,5%
Eindtotaal	100,0%	100,0%	100,0%

Wordt gekeken naar de situatie medio november zie je bij de BV’s dat deze op alle drie de deelmarkten nu redelijk gelijk lopen. Het marktaandeel van eensmanszaken VOF’s bij de houders is sterk gedaald

Marktaandeel rechtsvorm – nov 2025	KPL	LOC	HOUDERS
Besloten Vennootschap	57,5%	52,9%	54,8%
Commanditaire Vennootschap	0,1%	0,1%	0,5%
Coöperatie	0,0%	0,0%	0,0%
Eenmanszaak	3,1%	5,3%	18,0%
Kapitaalvennootschap buiten EER	0,0%	0,0%	0,0%
Maatschap	0,0%	0,1%	0,2%
Onbekend	0,2%	0,3%	1,0%
Rechtspersoon in oprichting	0,0%	0,0%	0,1%
Stichting	36,2%	37,4%	13,2%
Vennootschap Onder Firma	2,7%	3,8%	11,8%
Vereniging	0,1%	0,2%	0,4%
Eindtotaal	100,0%	100,0%	100,0%

Wordt gekeken naar de verschillen bij de marktaandeel per recbtsvorm is te zien dat het marktaandeel bij de stichtingen is toegenomen bij de kindplaatsen en locaties, alhoewel deze daalt bij de houders.

Bij de BV’s is er een sterke stijging bij de het aandeel houders, maar veel beperkter bij de kindplaatsen en aantal locaties.

Mutatie marktaandeel rechtsvorm – nov 2020 versus 2025	KPL	LOC	HOUDERS
Besloten Vennootschap	2,2%	4,4%	11,3%
Commanditaire Vennootschap	0,0%	0,0%	0,1%
Coöperatie	0,0%	0,0%	0,0%
Eenmanszaak	-1,4%	-2,1%	-4,9%
Kapitaalvennootschap buiten EER	0,0%	0,0%	0,0%
Maatschap	0,0%	0,0%	0,0%
Onbekend	-0,5%	-0,6%	-0,8%
Rechtspersoon in oprichting	0,0%	0,0%	0,1%
Stichting	1,4%	0,1%	-3,2%
Vennootschap Onder Firma	-1,6%	-1,7%	-2,5%
Vereniging	-0,1%	0,0%	-0,1%
Eindtotaal	0,0%	0,0%	0,0%

De gegegevens in dit artikel zijn voor het laatst bijgewerkt en gecontroleerd op 22 november 2025