Als zzp’ers helemaal vrij zouden mogen kiezen, zou 11 procent liever in loondienst werken. Onder zelfstandigen met een pedagogisch beroep; zoals docenten, medewerkers in de kinderopvang of onderwijsassistenten; ligt dat percentage een stuk hoger: 23 procent. Dat is ruim twee keer zoveel. Deze cijfers komen uit de Zelfstandigen Enquête Arbeid (ZEA) 2025, het tweejaarlijkse onderzoek van het CBS en TNO.
In de enquête is zelfstandigen zonder personeel gevraagd of ze liever als zzp’er of in loondienst zouden werken. Van de 1,2 miljoen zzp’ers blijft het aandeel dat liever een dienstverband heeft sinds 2017 stabiel rond de 11 procent. Vooral zelfstandigen in commerciële beroepen (7 procent) en in de agrarische sector (8 procent) hebben daar het minst behoefte aan.
Blijkens de KVK ZZP-monitor neemt met name bij de kinderopvang het aantal zzp’ers sterk af.
Minder tevreden met het werk? Dan vaker verlangen naar loondienst
Van alle zzp’ers is 81 procent tevreden of zelfs zeer tevreden met hun werk. Ook over de arbeidsomstandigheden is de meerderheid positief: 79 procent geeft aan daar tevreden over te zijn.
Maar wie níet tevreden is, kijkt vaker naar loondienst. Van de zzp’ers die ontevreden zijn over hun werk, zou 30 procent liever in loondienst willen. Onder de tevreden groep is dat slechts 7 procent.
Hetzelfde beeld zien we bij de arbeidsomstandigheden: zzp’ers die daar niet tevreden over zijn, zouden bij een vrije keuze vaker voor loondienst gaan (20 procent) dan degenen die wél tevreden zijn (9 procent).
Meer voorkeur voor loondienst bij zorgen over de toekomst en regeldruk
Bijna de helft van alle zzp’ers maakt zich zorgen over de toekomst van hun bedrijf. In die groep geeft 14 procent aan liever in loondienst te willen werken. Onder zzp’ers die zich géén zorgen maken, ligt dat aandeel lager: 8 procent.
Ook regeldruk speelt een rol. Zo’n 4 op de 10 zzp’ers vinden het voldoen aan en bijhouden van wet- en regelgeving (regeldruk) (heel) belastend. Van hen zou 13 procent liever een baan in loondienst hebben, tegenover 9 procent van de ondernemers die deze regeldruk niet of nauwelijks als belastend ervaren.
| Onderwerp”Zelfstandig ondernemers; loopbaan en mobiliteit 2025 | Zorg en welzijn (breed) | Geestelijke gezondheids- zorg | Verpleging, verzorging en thuiszorg | Gehandicapten-zorg | Kinderopvang (incl. peuterspeel- zaalwerk) | Jeugdzorg | Sociaal werk | |
| Anciënniteit|Hoe lang werkzaam als zzp’er|0 tot 5 jaar | % | 32,9 | 26,2 | 43,1 | 64,2 | 26,5 | 41,5 | 36,2 |
| Anciënniteit|Hoe lang werkzaam als zzp’er|5 tot 10 jaar | % | 30,2 | 31 | 36,4 | 20,7 | 21,1 | 34,5 | 31,8 |
| Anciënniteit|Hoe lang werkzaam als zzp’er|10 tot 15 jaar | % | 12,6 | 13,4 | 8,7 | 5 | 24,3 | 8 | 8,5 |
| Anciënniteit|Hoe lang werkzaam als zzp’er|15 tot 20 jaar | % | 9,4 | 10,5 | 4,4 | 4,3 | 13,2 | 5,4 | 11,4 |
| Anciënniteit|Hoe lang werkzaam als zzp’er|20 jaar of meer | % | 10 | 13,5 | 4,8 | 1,3 | 6,6 | 0,9 | 4,6 |
| Anciënniteit|Hoe lang werkzaam als zzp’er|Onbekend | % | 4,9 | 5,3 | 2,6 | 4,4 | 8,3 | 9,8 | 7,6 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Altijd als zelfstandige willen werken | % | 15,6 | 12 | 18,4 | 17,4 | 8,8 | 13,1 | 16,6 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Een nieuwe uitdaging | % | 18,4 | 17,5 | 23,8 | 21,6 | 18,2 | 24,1 | 18,8 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Niet (meer) voor een baas werken | % | 15 | 16,4 | 17,1 | 16,4 | 8,8 | 13,2 | 18,1 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Zelf bepalen hoeveel en wanneer werken | % | 48,4 | 52,5 | 57,7 | 59,2 | 36,3 | 39,9 | 35,7 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Werk en privé beter kunnen combineren | % | 29,4 | 32,5 | 35,8 | 29,4 | 53,6 | 25,3 | 19,6 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Meer verdienen als zelfstandige | % | 17,7 | 16,3 | 13,8 | 18,6 | 17,6 | 15,5 | 21,8 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Iets voor mezelf opbouwen | % | 19,4 | 19,6 | 16,5 | 18 | 9,3 | 21 | 20,1 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Mijn beroep is meestal als zelfstandige | % | 20,9 | 10,5 | 5,7 | 4,2 | 32,9 | 9,5 | 10,3 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Geen geschikte werknemersbaan gevonden | % | 4,7 | 4 | 2,7 | 2,4 | 6,6 | 3,4 | 5,1 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Afwisselender werk | % | 13 | 10,4 | 22,7 | 24,6 | 5,8 | 27,4 | 14,7 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Betere zorg kunnen geven | % | 23,4 | 38,4 | 25,2 | 29,1 | 13,1 | 35 | 31,2 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Minder regelgeving | % | 8,5 | 14,7 | 8,9 | 8,4 | 6,4 | 5,9 | 11,4 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Vanwege mijn werkgever | % | 1,9 | 1,6 | 0,6 | 0 | 0,2 | 3,2 | 1,7 |
| Start zzp|Redenen om zzp’er te worden|Andere reden | % | 14,6 | 13,9 | 12,6 | 14,4 | 13,4 | 12,7 | 15,6 |
| Voorbereiding|Financiële risico’s | % (zeer) goed | 67,6 | 68,7 | 75,2 | 79,2 | 59,5 | 69,3 | 69,9 |
| Voorbereiding|Eisen van de Belastingdienst | % (zeer) goed | 59,8 | 65,5 | 66,6 | 65,8 | 62 | 50,8 | 63,3 |
| Voorbereiding|Bij- en nascholing | % (zeer) goed | 80,8 | 84,3 | 86,1 | 79,1 | 73,9 | 72 | 65,5 |
| Voorbereiding|Wet- en regelgeving | % (zeer) goed | 62,4 | 74,5 | 70,6 | 68,5 | 37,4 | 74,5 | 61,8 |
| Loondienst|Ooit in loondienst gewerkt|Nu of in de afgelopen twaalf maanden | % | 27,2 | 30,5 | 36,3 | 30,5 | 6,4 | 40,3 | 34,2 |
| Loondienst|Ooit in loondienst gewerkt|Twaalf maanden of langer geleden | % | 67,7 | 68,5 | 61,1 | 67,7 | 90,8 | 59,1 | 56,1 |
| Loondienst|Ooit in loondienst gewerkt|Nooit in loondienst gewerkt | % | 5,1 | 1,1 | 2,7 | 1,8 | 2,8 | 0,6 | 9,7 |
| Loondienst|Voorkeur voor werknemer of zzp’er|Werknemer | % | 11,3 | 11 | 8,9 | 13,9 | 12,5 | 14,7 | 10,5 |
| Loondienst|Voorkeur voor werknemer of zzp’er|Zzp’er | % | 73,2 | 75,2 | 77,6 | 72,3 | 67,5 | 70,3 | 72,8 |
| Loondienst|Voorkeur voor werknemer of zzp’er|Onbekend | % | 15,6 | 13,8 | 13,5 | 13,8 | 20 | 15 | 16,7 |
| Doorwerken|Werken tot AOW-leeftijd (vanaf 2025)|Ja | % | 45,9 | 60,9 | 37,7 | 38,1 | 35 | 40,7 | 50,9 |
| Doorwerken|Werken tot AOW-leeftijd (vanaf 2025)|Ja, maar niet in staat | % | 3,7 | 1,7 | 1,9 | 5,4 | 6,2 | 6,4 | 3,1 |
| Doorwerken|Werken tot AOW-leeftijd (vanaf 2025)|Nee, maar wel mogelijk | % | 5,2 | 8,2 | 3 | 3,1 | 3,9 | 10,8 | 8,1 |
| Doorwerken|Werken tot AOW-leeftijd (vanaf 2025)|Nee en ook niet in staat | % | 6,5 | 2,2 | 12,1 | 11,1 | 5,8 | 4,5 | 5,4 |
| Doorwerken|Werken tot AOW-leeftijd (vanaf 2025)|Onbekend | % | 38,7 | 27 | 45,3 | 42,3 | 49,2 | 37,5 | 32,5 |
Bron: CBS
